Waarom werd 'Elle' geen rel?

Mijn eerste seksuele ervaring met een meisje was een aanranding. Het gebeurde in de Bijlmermeer, in de zandbak tussen de flats Hofgeest en Haag en Veld waarin het beste klimrek ter wereld stond. Het was 1972 of 1973, ik was 10 of 11 jaar oud.

Op die warme zomeravond, waarop het geluid van de televisie uit de openstaande balkondeuren van de flats zweemde, was er een onbekend meisje in de zandbak. Het was een blonde, grof gebouwde meid van een jaar of 13 of 14, misschien een nicht van een buurtkind. Ze zat steeds naar me te kijken. Opeens gaf ze een duw tegen mijn borst, waardoor ik, kleine Oosterse prins, op mijn rug in het zand viel. Ze liet zich boven op me vallen en begon me te berijden, met wilde ogen en een gekke lach. De andere kinderen sprongen er van plezier omheen.

Het voorval komt zo nu en dan in mijn herinnering bovendrijven en dat gebeurde weer toen ik 'Elle' zag, de nieuwe film van Paul Verhoeven. Isabelle Huppert speelt daarin een vrouw die in haar huis door een gemaskerde man verkracht wordt, maar geen aangifte doet bij de politie en evenmin wraakgevoelens koestert. Ze neemt een bad, laat zich medisch onderzoeken en dat was dat - tot de mysterieuze verkrachter opnieuw contact met haar zoekt.

Het personage van Huppert (1953), Michèle, is een vrouw van rond de vijftig, directrice van een bedrijf dat gewelddadige videogames maakt. Ze is een Parijse femme branchée, gescheiden van een succesloze schrijver. Verhoeven zei in een interview met NRC Handelsblad dat Elle zonder de thrillerelementen een Woody Allen-film had kunnen zijn. Afgezien van de dreigende scènes in Michèle's vrijstaande huis, ondersteund door muziek die een keer aan 'Alien' (Michèle's kat Marty kan een verwijzing zijn naar Ripleys kat Jonesy in die film) en een paar keer aan 'The Silence of the Lambs' doet denken, is Elle inderdaad een film over relaties. Tussen vrouwen en mannen, en vrouwen en vrouwen.

Zo heeft Michèle een geheime relatie met de man van haar beste vriendin én met die vriendin zelf. Elle toont personages voor wie seksuele relaties zich niet in een moraal van goed of fout laten vangen, en voor wie goede seks niet altijd lief en aardig hoeft te zijn. "Waarom heb je me verkracht?" vraagt Michèle aan haar verkrachter. "Omdat het nodig was", antwoordt deze. "Waarom heb je het met mijn man gedaan?" vraagt haar beste vriendin. "Omdat ik zin in neuken had", antwoordt Michèle. Dat Elle geen feministische rel is geworden, komt waarschijnlijk door de genuanceerde personages: het slachtoffer is niet altijd een slachtoffer, de verkrachter is niet alleen maar een verkrachter.

Verhoeven lijkt zich met Elle te willen integreren in de Franse filmcultuur. De beste plotaanwijzing zit namelijk niet in de film zelf, maar in een op de set gemaakte publiciteitsfoto waarop Verhoeven naast de op de vloer liggende Huppert zit. Het deed me denken aan François Truffaut en Fanny Ardant op de set van 'La Femme d'à côté'. En het slot is even verrassend als dat van 'La Meilleure Façon de marcher'.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden