Waarom weer-apps het noodweer zo moeilijk konden voorspellen

Beeld Hollandse Hoogte / Arenda Oomen

Het is warm met onweersbuien. Moeilijk weer voor de vele weer-apps om ons te helpen droog over te komen.

Apps die het weer uren of dagen vooruit voorspellen zijn maar matig betrouwbaar. Dat stelt Aarnout van Delden, hoofddocent meteorologie aan de Universiteit Utrecht. “De weer-apps die standaard op mobiele telefoons staan zien er mooi uit, maar baseren zich op berekeningen die automatisch door een computer worden gemaakt. Vaak met Amerikaanse modellen, omdat de weerdata daar gratis en voor iedereen beschikbaar zijn.”

Weermodellen verdelen de atmosfeer in een raster gevuld met vierkanten. Bij Amerikaanse modellen zijn die vierkanten ongeveer tien bij tien kilometer. Op de hoekpunten van ieder vierkant wordt gekeken naar de temperatuur, bewolking en neerslag (etc.) om te voorspellen wat het weer gaat doen. “Maar een bui is vaak klein en dus onzichtbaar op dat raster”, legt Van Delden uit. “Zie het als een onscherpe foto, eentje met te weinig pixels. Als je daarmee voorspellingen gaat doen, is de kans groot dat je ernaast zit.”

Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) maakt daarom gebruik van apparatuur die specifiekere metingen kan verrichten. Zoals wind- en temperatuurmeters, satellieten, twee buienradars en een weerballon (meet luchtlagen). Ook meten driehonderd vrijwillige waarnemers de regenval en kijkt het KNMI naar internationale data.

Nederlandse apps kunnen die real time-data gebruiken om hun weer-app te verbeteren met specifiekere weersinformatie. “Het beste is gewoon even de website of app van het KNMI te bekijken, maar ook Weerplaza en MeteoGroup zijn betrouwbaar omdat zij de data van het KNMI gebruiken”, zegt Van Delden.

Geduld

Apps die betrouwbaar willen zijn, moeten ook geduld hebben. De locatie van een onweersbui aangeven kan namelijk niet een dag van tevoren. “Dat kan pas twintig minuten van tevoren”, zegt een woordvoerder van KNMI. “Daarvoor kunnen we al wel zien dat er kans op onweer is (sterk stijgende warme lucht en sterk dalende koude lucht) en in welke provincie, maar niet specifiek waar.”

Buienradar verschilt van andere weer-apps omdat het de real time gegevens van de twee buienradars en de informatie uit twee grote witte bollen in Den Helder en in Herwijnen naast elkaar legt. Daarmee kan de app specifiek aangeven waar het regent. “Als je op de fiets wil stappen en Buienradar geeft aan dat het nu droog is, dan kun je aannemen dat het nog even droog blijft”, zegt Van Delden.

Maar ook wie Buienradar gebruikt kan worden overvallen door een onweersbui. De app gebruikt geen echt weermodel maar neemt aan dat buien niet veranderen en blijven bewegen met een constante snelheid en richting. “Maar dat is zeker bij onweersbuien niet het geval. Ze verdwijnen of er komen nieuwe buien bij”, legt Van Delden uit.

Daarnaast is het volgens de meteoroloog belangrijk dat er altijd bij wordt vermeld hoe betrouwbaar de weersverwachting is. Dat doet het KNMI met de pluim, bij veel mensen bekend van de kaartjes die laten zien of het ijs dik genoeg kan worden voor een Elfstedentocht. Naarmate de tijd vordert waaiert de pluim uit. Dat geeft aan dat de schatting steeds minder betrouwbaar wordt.

Lees ook: Plensbuien: wen er maar aan, en haal de tegels uit je tuin

Wolkbreuken als die van de afgelopen dagen doen het besef groeien: we moeten ons wapenen tegen meer regen.

Lees ook: Onweer krijgt hulp uit de ruimte

Het dondert en bliksemt dagelijks in de atmosfeer, maar hoe die bliksem kan ontstaan, is nog steeds een raadsel. Onderzoekers komen er nu achter dat de onweerswolk hulp krijgt uit de ruimte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden