Waarom toch die waterschapsverkiezing?

De verkiezingen voor waterschappen kosten veel geld en de uitkomst is voorspelbaar, meent Aad Overgaag, oud-bestuurder van een waterschap.

AAD OVERGAAG en OUD-DIRECTEUR HOOGHEEMRAADSCHAP VAN RIJNLAND

Door de combinatie met de statenverkiezingen hebben twee keer zoveel mensen voor het waterschap gekozen dan de gebruikelijke 20 procent. Bij de waterschappen is dat reden voor blijdschap, maar ik ben nog niemand tegengekomen die mij kon vertellen waarom hij op het waterschap heeft gestemd. De meeste reacties liggen in de sfeer van 'ik was er toch en ik heb maar op dezelfde partij gestemd als voor de Provinciale Staten'. Dit leidt tot de meer principiële vraag waarom voor het waterschap moet worden gestemd. En analyse van de voorlopige resultaten van de waterschapsverkiezingen van vorige week, leidt tot de vraag waarom maar een derde van de bestuurszetels door politieke waterpartijen worden bezet.

De 23 waterschappen worden bestuurd door circa 650 bestuursleden. Maar bij de verkiezingen ging het slechts om 480 bestuurszetels omdat circa 170 bestuurders worden benoemd op de zogenoemde 'geborgde zetels', die worden ingenomen door de agrariërs, industrie en natuurbelangen. Van deze 480 verkiesbare zetels sleepten de klassieke politieke partijen er 275 in de wacht. Slechts 200 zetels zijn door de zogenaamde 'waterpartijen' gewonnen, partijen die zich primair richten op waterpolitiek- en beleid.

undefined

Waterpartijen

Deze verhouding bij de klassieke politieke partijen stemt redelijk overeen met wat de uitslag van de Statenverkiezing laat zien: het CDA, de VVD, de PvdA, CU/SGP komen dus ook het meest bij de waterschappen voor. Ook laat de uitslag een verschuiving van stemmen naar deze partijen zien, ten koste van de waterpartijen. Daarom lijkt de stelling te rechtvaardigen dat 60 procent van de stemmen voor de waterschappen net zo goed kan worden verdeeld op basis van de uitslag van de Statenverkiezing. Het is immers zeer onwaarschijnlijk dat een stemgerechtigde op dezelfde dag en op hetzelfde moment op verschillende partijen stemt. Ook de stemwijzer geeft in de meeste gevallen dezelfde voorkeurspartijen.

In feite worden de waterschapsverkiezingen dus gehouden voor het verdelen van de overige zetels, de 200 waterpartij-zetels. De grootste groep hierbij is de partij Water Natuurlijk, die met een resultaat van circa 120 gewonnen zetels juist de hoeder is van andere belangen dan de klassieke landbouwbelangen. Dat zijn ook de geluiden die uit de algemene democratie voortkomen, daarbij vooral door D66 en GroenLinks vertolkt.

Vaak wordt als reden voor waterschapsverkiezingen aangegeven dat er verschillende politieke keuzen gemaakt moeten worden door het waterschap. Maar hebben we daar niet juist de algemene democratie voor, met haar politieke partijen?

undefined

Democratische winst

Na deze verkiezingen moeten de nieuwe Provinciale Staten én waterschapsbesturen de vraag onder ogen zien of het verdelen van de zetels over de waterpartijen nog wel het houden van verkiezingen rechtvaardigt. De kosten hiervoor liggen in de orde van 20 miljoen euro. Dat is veel, omgerekend per waterpartijzetel één ton. En de democratische winst is maar zeer betrekkelijk.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden