Waarom Tarantino zo belangrijk is

Terwijl de een al bij voorbaat de nieuwe film van Quentin Tarantino prijst - puur omdat het Tarantino is - vindt de ander dat hij als filmmaker hopeloos overschat wordt. Vandaag verschijnt zijn nieuwste project 'The Hateful Eight'. Eén film, twee meningen.

De toekomst ken ik niet maar ik voorspel dat een film van Quentin Tarantino nooit bovenaan mijn eindejaarslijst zal eindigen. Daarvoor zijn ze te gesloten, te zelfgenoegzaam, spelen ze te veel op effect. Toch is Tarantino een van de belangrijkste filmmakers van de afgelopen vierentwintig jaar.

Pas 31 was hij in 1994 toen 'Pulp Fiction' uitkwam. Kaboem, deed die film. Travolta danste weer, Samuel L. Jackson citeerde de Bijbel zoals die nog nooit in films geciteerd was en Tarantino werd een wereldster. Maar ik was al om. Ik had 'Reservoir Dogs' gezien. Een gangsterfilm in de vorm van een kamerspel, waarin de personages na een mislukte roofoveral een voor een terugkomen in de loods waaruit ze vertrokken, om uit te vissen wie de verrader is. Met die fantastische scène waarin Michael Madsen dansend een oor afsnijdt van een vastgebonden slachtoffer op de muziek van Stealers Wheels 'Stuck In The Middle With You'. Kijk maar op YouTube. Ik vergeet veel, maar dat nooit.

Ook bij de laatste film die hij maakt, zal de navelstreng met 'Reservoir Dogs' duidelijk zijn, zei Tarantino een paar jaar terug. Dat is vaak de kritiek op zijn films. Dat ze zichzelf herhalen - 'The Hateful Eight' is ook een kamerspel, zoals alle cruciale scènes zich bij Tarantino in een gesloten ruimte afspelen - en alleen naar andere films verwijzen. Maar varieert niet elke kunstenaar van betekenis steeds op hetzelfde idee?

Waarom is Tarantino dan zo belangrijk? Omdat hij anno 1992, toen alle pret uit Amerikaanse films verdwenen was, toen Hollywood na het blockbusterdecennium van de jaren tachtig vooral op suffe formulefilms koerste - ik chargeer - de ingeslapen studio's een flinke stroomstoot gaf. Paul Verhoeven deed dat trouwens ook, maar die varieerde subtieler op formulefilms en maakte sowieso minder kabaal. Die twinkeling die in Tarantino's pretoogjes te zien was, zag je ook in z'n films als geheel. Vooral dankzij die bizar-komische maar volstrekt logische dialogen leek het op het eerste gezicht alsof die nieuwe ruimte vonden tussen de macho-clichés van de genrefilm waarin personages zelden iets van betekenis zeiden. Maar wie even stilstaat bij wat Tarantino qua spanningsopbouw in die kleine, gesloten ruimtes voor elkaar weet te krijgen met een camera - en de juiste acteurs - ziet ook z'n visuele talent, dat met 'The Hateful Eight' nog groter lijkt geworden.

Natuurlijk hebben Tarantino's latere films niet meer het verrassingselement en de bravoure van die eerste twee. Maar als je Michael Madsen met een scheermes om die stoel hebt laten dansen, of - variatie - Christoph Waltz in die al even onvergetelijke openingsscène van 'Inglourious Basterds' het verhoren tot retorische kunst hebt laten maken, dan heb je je plek verdiend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden