Opinie

Waarom snel studeren als de studie niets voorstelt?

Beeld ANP

Wie wil naar een arts die een 'brede studie' heeft gevolgd? Om top-onderzoekers af te leveren is juist verdieping nodig.

Staatssecretaris Zijlstra wil dat studenten sneller afstuderen. Daarvoor heeft hij drie strategieën. Om te beginnen krijgt de universiteit (en niet de student) extra geld als studenten snel afstuderen. Vervolgens moeten er meer brede bachelors komen, zodat studenten minder keus hebben en dus minder snel de verkeerde studie kiezen. Tot slot moet de inspectie zorgen voor strengere controle.

Maatregelen, kortom, die leuk zijn voor de statistieken en de bühne, maar de kwaliteit van het onderwijs opnieuw zullen ondergraven.

Want weer wordt de prikkel bij het verkeerde adres gelegd - en dat terwijl in het regeerakkoord staat dat de overheid perverse prikkels in de onderwijsfinanciering wil opheffen. De prikkel moet niet in de eerste plaats bij de universiteit liggen, maar bij de student, bijvoorbeeld door beloning (studiefinanciering) voor het behalen van tentamens en het beboeten van niet-verschijnen bij tentamens. De universiteit zal in de verleiding komen de eisen te verlagen en genadezesjes te geven. Door rood rijden mag niet, maar het wordt wel beloond, en de inspectie moet de rommel maar opruimen.

De inzet van bredere bachelors zal het aantal geslaagden wel doen toenemen, omdat brede bachelors per definitie veel inleidende vakken bevatten en dus niet al te moeilijk zijn. Ik wil niet zeggen dat alle brede bachelors nutteloze opleidingen zijn, maar het zijn niet de opleidingen waaruit de latere wetenschappelijke toponderzoekers zullen komen, die Nederland naar de top van de kenniseconomieën zullen brengen. Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw zijn al veel te veel brede bachelors opgezet. Her en der wordt gepleit voor bredere bacheloropleidingen bij letteren, waardoor lerarenopleidingen voor Frans, Duits en Engels verloren dreigen te gaan, terwijl met de komende pensioengolf een groot tekort aan leraren dreigt.

Diepgang na een brede bachelor in een veelal slechts eenjarige master is uitgesloten. Men begint dan in de master immers op een lager niveau dan na een meer gespecialiseerde bachelor gewoon was. En de master standaard twee jaar maken, zoals in Duitsland en Italië, zie ik dit kabinet nog niet doen. Zou staatssecretaris Zijlstra zelf graag naar een arts gaan die een brede bachelor heeft gevolgd of over een brug wil rijden die ontworpen is door een ingenieur met een keur aan mooie inleidende cursussen? De meeste studenten maken met de keuze voor een brede bachelor de verkeerde keuze omdat ze te weinig leren en geen goede aansluitende master vinden. Voor een politicus en universiteitsbesturen telt dat niet. Zij kunnen pronken met een hoog rendement en veel diploma's.

Tot slot: snel afstuderende studenten zijn niet per definitie de besten. De allerbesten volgen extra vakken of doen er een tweede studie bij. Dat is pas echte breedheid die topstudenten oplevert. Maar dat straft Zijlstra nu juist weer af door langstudeerders (en universiteiten die dat toelaten) te beboeten. Wanneer komt er een bewindspersoon die echt in onderwijs en onderzoek geïnteresseerd is, en niet alleen in cijfertjes en lijstjes?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden