Covid-19

Waarom sloegen de twee Nederlandse ziekenhuizen niet eerder alarm over corona?

Het Beatrixziekenhuis in Gorinchem.Beeld ANP

Nederland telt nu achttien patiënten met het nieuwe coronavirus. Twee van de patiënten lagen al een tijdje in het ziekenhuis voor de besmetting met het virus ontdekt werd. Hoe kan dat? Vier vragen.

Het Beatrixziekenhuis in Gorinchem ging zondag dicht, het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam sloot maandagochtend de intensive care. Beide ziekenhuizen verpleegden ongeveer een week lang een patiënt met het nieuwe coronavirus, zonder dat te weten. Hoe kon dat, en wat zijn de gevolgen?

In het Rotterdamse Maasstadziekenhuis werd maandag de intensive care uit voorzorg geslotenBeeld ANP

Waarom werden de patiënten in het Maasstad en Beatrixziekenhuis niet eerder getest op het nieuwe virus?

De patiënt die op 22 februari in het Maasstad Ziekenhuis werd opgenomen met luchtwegklachten, was niet in besmet gebied (zoals Noord-Italië) geweest. Bovendien vonden artsen een andere oorzaak van zijn problemen: een bacteriële infectie. De artsen hebben hem daarvoor behandeld.

Zijn conditie verslechterde, en omdat hij een bepaald type beademing nodig had, werd hij zaterdag naar het Erasmus MC in Rotterdam overgeplaatst. Ondertussen waren de richtlijnen van het RIVM aangepast: er staat nu expliciet dat iedere patiënt met problemen aan het immuunsysteem en luchtwegklachten kan worden getest. Het Erasmus MC deed dat, en ontdekte dat de man niet alleen besmet is met een bacterie, maar ook met het virus.

De 49-jarige vrouw uit het Beatrixziekenhuis was ook niet in risicogebied geweest, en werd daarom pas na de verandering van de richtlijn getest op het coronavirus. Ook zij was toen net overgeplaatst naar het Erasmus.

Het is niet bekend of er bij de vrouw ook een andere logische verklaring voor haar luchtwegklachten was. Dat is wel van belang: als die er niet was, hadden haar artsen aan de coronatest kunnen denken. Het RIVM wees erop dat het artsen vrij staat hun patiënt op het virus te laten testen. Dat was ook al zo voor de nieuwe richtlijn.

Beide patiënten zijn volgens het RIVM uitzonderingen. Bij vrijwel alle achttien gevallen in Nederland is er een duidelijke link met besmet gebied, meestal met Noord-Italië, of met een patiënt die in besmet gebied is geweest. Bij deze twee kan die link (nog) niet worden gelegd.

Wordt het Erasmus MC nu hét corona-ziekenhuis?

Nee. Deze twee patiënten kwamen bij toeval allebei in het Erasmus terecht. Vrijwel alle ziekenhuizen hebben speciale isolatiekamers waar ze patiënten met het virus kunnen opvangen, enkele honderden kamers in totaal.

UMC Utrecht heeft een calamiteitenhospitaal, dat bijvoorbeeld bij een ramp kan worden geopend. Maar dat wordt niet in gereedheid gebracht voor coronapatiënten. De isolatiekamers verspreid over Nederland zijn beter geschikt.

Hoe lang gaan de twee getroffen ziekenhuizen dicht?

Bij het Maasstad Ziekenhuis is alleen de intensive care (ic) gesloten, de rest van het ziekenhuis draait gewoon door. De laatste patiënten in de acht kamers van de ic worden zo snel mogelijk overgeplaatst, daarna wordt de afdeling helemaal ontsmet, en kan daarna weer open. Het ziekenhuis kan niet zeggen wanneer het zover is.

Het risico voor andere patiënten op de ic lijkt beperkt, omdat de man daar in een aparte ruimte lag. Op die afdeling gelden al regels om de overdracht van besmettingen te voorkomen. Maar personeel dat hem verpleegde droeg geen mondkapjes en brillen, zoals bij het coronavirus eigenlijk moet.

Ook bij het Beatrixziekenhuis lag de patiënte op de ic. Dat ziekenhuis ging zondag helemaal dicht. Maandagavond zijn de afdeling verloskunde en de kinderafdeling opengegaan en vanaf dinsdag kunnen patiënten weer terecht op de dagbehandeling voor hun chemokuur. “Verder blijft de patiëntenstop van kracht en mogen bezoekers het ziekenhuis nog steeds niet in”, aldus een woordvoerster. “Maar we bekijken dat wel van geval tot geval. Zodat partners wel bij de bevalling kunnen zijn.”

Waarom blijft het Maasstad in Rotterdam grotendeels open, en ging het Beatrix in Gorinchem helemaal dicht?

Dat is inderdaad opvallend. Directeur Anja Blonk van het Beatrixziekenhuis noemde het besmettingsrisico zondag ‘groot’. “Wij willen niet dat patiënten, bezoekers, medewerkers en de inwoners van deze regio onnodig gevaar lopen”, zo lichtte ze het besluit toe.

Het Maasstad Ziekenhuis schat het risico voor patiënten en personeel in de rest van het ziekenhuis lager in. Bij beide ziekenhuizen was het RIVM betrokken bij het besluit. Misschien heeft ic-personeel in de twee ziekenhuizen een andere manier van werken, waardoor verspreiding in de rest van het ziekenhuis bij het Beatrix waarschijnlijker is. Maar het kan ook dat het Beatrixziekenhuis voorzichtiger was.

De GGD zoekt nu uit welke medewerkers van het Maasstad en het Beatrix allemaal contact hadden met de twee besmette patiënten. Zij worden gemonitord. Zodra ze ziek worden, worden ze getest op het virus, en eventueel geïsoleerd.

Het Beatrixziekenhuis in Gorinchem.Beeld ANP

Lees ook:

Nog acht Nederlanders besmet met coronavirus

In Nederland zijn acht nieuwe besmettingen met het nieuwe coronavirus vastgesteld, meldt het RIVM. Het totaal aantal zieken staat nu op achttien. Volg de laatste ontwikkelingen hier.

Hoe lang duurt het voor er een goed medicijn tegen het nieuwe coronavirus is?

Een aantal landen test geneesmiddelen tegen het nieuwe coronavirus. De eerste resultaten zijn veelbelovend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden