Waarom screenen op longkanker steeds meer zin heeft

Beeld ANP XTRA

Heeft een screening tegen longkanker zin als rokers dan alsnog overlijden aan andere rookgerelateerde ziekten?

Een resultaat van wereldklasse, zo kwalificeert hoogleraar Harry de Koning zijn eigen onderzoek naar het nut van screening op longkanker. Ruim een kwart minder doden door de ziekte door daar met een CT-scan op te jagen, presenteerde zijn onderzoeksgroep van het Erasmus MC gisteren op een congres in Canada. Maar de kritiek op de één na grootste studie hierover is niet van de lucht. Hierop screenen is zinloos, klinkt het. Roken leidt naast kanker tot allerlei andere ziekten waar je anders wel door overlijdt. Snijdt dat argument hout?

Gegeven dat een jaarlijkse screening geld kost, is dat wel een belangrijke kanttekening. De eerste ramingen wijzen op zo’n 68 miljoen euro per jaar in Nederland, zegt de Rotterdamse longarts Robin Cornelissen, tevens voorzitter van een projectgroep over longkankerscreening . Dat is ongeveer evenveel als de kosten voor borstkankerscreening, en komt neer op zo’n 80 euro per persoon per screening.

Evenveel sterftegevallen

Huisarts Joost Zaat wees vandaag in de krant op het even hoge aantal sterfgevallen in de screening- als in de controlegroep in het onderzoek. Zonder screening stierven uiteindelijk 934 mensen in het onderzoek, mét screening het niet veel lagere 904. Dat komt volgens Zaat doordat rokers uiteindelijk ook eerder sterven aan allerlei andere ziekten dan kanker.

Maar zelfs als er na tien jaar screenen evenveel mensen overlijden in de screengroep als in de controlegroep, blijft longarts Cornelissen enthousiast. Inderdaad, rokers kunnen ook sterven aan hart- en vaatziekten, geeft hij toe. Maar sinds kort kan daar met dezelfde CT-scan óók op gecontroleerd worden. Dat is in het huidige onderzoek nog niet eens meegenomen. “Je hoeft het maar aan te klikken op de computer, en de scanner zoekt ook naar verkalking van de kransslagaders. En, ook sinds kort, ligt er bewijs dat je daar wat aan kunt doen met statines.”

Verder is de screentechniek inmiddels zo precies dat nog maar heel weinig mensen onterecht bang wordt gemaakt met een verkeerde diagnose, zegt hij. “Dát is vooral de harde winst van de nieuwe techniek.” 

Hoogleraar klinische epidemiologie André Verbeek van het Radboudumc vindt het onderzoek nogal ronkend aangekondigd door het ErasmusMC, maar evenwel interessant. Hij wijst erop dat de screening voor longkanker op de meeste onderdelen nu blijkbaar even goed scoort als de screening op borstkanker. 

Natuurlijk overlijden sommige mensen dan niet aan kanker maar aan andere, rookgerelateerde ziekten, zegt hij. Maar in de longkankergevallen zal het overlijden toch iets eerder zijn geweest dan bij de mensen die die ziekte bespaard bleef. “Wat mij betreft voeren we de screening dus landelijk in.”

Lees ook:

Screening op longkanker is geen abc'tje

Nu longkanker vroeger ontdekt en behandeld kan worden, ligt onderzoek van risicogroepen voor de hand. Toch zijn we er nog niet, betoogt hoogleraar huisartsgeneeskunde André Knottnerus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden