Waarom Rutte ‘Caroliene!’ riep toen hij zijn tekst vergat

Premier Mark Rutte en zijn adviseur Caroliene Hermans arriveren op het Binnenhof, juni 2017. Beeld ANP

Een pijnlijk moment gisteren op tv, tijdens het slotdebat. De premier kreeg een black-out en riep om zijn politiek adviseur, Caroliene Hermans. Wie is deze vrouw achter Mark Rutte?

Mark Rutte, premier en VVD-leider, valt stil. Tegenover hem staat PvdA-leider Lodewijk Asscher, zijn voormalige vicepremier maar nu zijn tegenstander in het live-debat op NPO1. Rutte zoekt koortsachtig naar het tweede voorbeeld dat hij wil noemen en kijkt dan zoekend om zich heen. Caroliene!! Waar zit je?

Caroliene Hermans is de politiek adviseur van de premier. ‘De PA van Rutte’, in het Binnenhofjargon. Sinds 2017 wijkt ze niet van zijn zijde. Ongetwijfeld zat ze die avond in het publiek. Ze weet alles van hem, geeft hem politiek advies, helpt bij de voorbereiding op debatten en kan hem als het moet onbevreesd kritiek geven.

Politiek adviseurs zijn onmisbaar voor een minister of staatssecretaris. Ze fungeren als politieke antenne, onderhouden de contacten met de fracties in Tweede en Eerste Kamer en de regio-afdelingen van de partij en knappen de rotklusjes op. Ze vormen de toegangspoort voor de buitenwereld, lobbyen bij gevoelige dossiers, weten vaak meer dan woordvoerders of partijvoorlichters. Ze zorgen, kortom, dat een bewindspersoon zich kan concentreren op hoofdzaken.

De meeste, vaak jonge, PA's komen niet zomaar ergens vandaan. Ze kennen het klappen van de zweep. In het geval van de VVD zijn ze gescout door een partijcommissie, die ook de selectie van Kamerleden verzorgt. Hun politieke antenne is gescherpt in eerdere functies als woordvoerder van de fractie, of assistent van een wethouder.

Politiek nest

Jonge dertiger Caroliene Hermans groeide op in een politiek nest. Ze is de dochter van VVD-coryfee Loek Hermans, de koning van het old boys network die in de herfst van een rijke politieke carrière struikelde over een van zijn vele commissariaten. Hij trad in 2015 af als voorzitter van de senaatsfractie. Haar voorganger als PA van Rutte is haar oudere zus Sophie, die in 2017 de overstap maakte naar het Kamerlidmaatschap. Ook zij geldt als een groot politiek talent, VVD-leden noemden haar onlangs in een NRC-enquete als een van de beloftes voor het VVD-leiderschap, na fractievoorzitter Klaas Dijkhoff.

Is het niet vreemd dat Rutte, voor wie Loek Hermans lange tijd een vertrouwenspersoon was, zo leunt op de familie Hermans? VVD-prominenten hebben eerder in media de kunde, betrouwbaarheid en integriteit van de zussen Hermans geroemd. Voor de premier is het belangrijk dat zijn PA de politieke stemming haarfijn aanvoelt en hem de waarheid durft te zeggen. Rutte daarover in het AD in 2017: “Je hebt niets aan een politiek adviseur die je naar de mond praat en zegt: dat heb je weer geniaal gedaan. Ik heb wat aan iemand die zegt: dit ging echt niet goed, of, dit moeten we beter voorbereiden. Het (de zussen Hermans) zijn allebei vrouwen die recht door de voordeur adviezen binnenbrengen.”

Stevig gesprek

Rutte nam de jongere zus Hermans in 2017 na de verkiezingen over van zijn collega Eric Wiebes, die haar met tegenzin liet gaan. Caroliene werkte al voor hem toen hij wethouder was in Amsterdam, en volgde hem naar het ministerie van financiën. Wiebes zei destijds over haar in het AD: “Als het nodig is kan zij een stevig gesprek voeren. Even ferm zijn. Of het nou tegen een Kamerlid, de secretaris-generaal of de chauffeur is.” Wiebes kreeg als staatssecretaris de puinhoop bij de Belastingdienst op zijn bord. Caroliene toonde zich een loyale bondgenoot. “Als je niets doet, gaat er minder fout. Maar je moet niet bang zijn voor opwaaiend stof. Zij zag dat ook. Het helpt dat je een bondgenoot hebt, iemand die weet dat dit shit gaat geven.”

Zelf komen de politieke adviseurs liever niet in het nieuws. Tot gisteravond. Caroliene!!

Asscher toont zich een echte gentleman. Hij weet dat Rutte twee zware dagen achter de rug heeft, na de aanslag in Utrecht. Met een mild ‘Is Caroliene onderweg?’ verandert hij het onderwerp, en bespaart Rutte verdere verlegenheid. Dat had zelfs Caroliene niet beter kunnen regelen.

Lees ook: 

Slotdebat: partijen proberen kiezers te lokken met beloftes over betaalbare huizen

De woningmarkt is door de landelijke politieke partijen als hét grote thema van de gemeenteraadsverkiezingen uitgeroepen. Bij het NOS-slotdebat wilden de partijen vooral over dat onderwerp discussiëren

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden