Waarom radicaliseerde hij?

Dader Toulouse wacht tot 'discreet' moment voor overgave

KLEIS JAGER | PARIJS

De politie dimde de straatlantaarns, commando's stonden klaar. Na een week spanning leek de Franse 'scootermoordenaar' zich gisteravond 'discreet' te gaan overgeven.

De politie traceerde de 23-jarige Mohamed Merah via het internetadres van zijn moeder. Daar had hij contact gelegd met een militair die hij vorige week doodschoot - een van zijn zeven slachtoffers. Merah beantwoordde een inval in zijn appartement in Toulouse in de vroege ochtend echter met geweervuur. Een dag van onderhandelingen volgde, waarin Merah opheldering verschafte over zijn motieven en al snel een wapen naar buiten gooide van het kaliber waarmee de moorden zijn gepleegd.

Volgens de Franse minister van binnenlandse zaken Claude Gueant is Merah trots op zijn daden. De Algerijnse Fransman zegt zijn moorden te hebben gepleegd om de dood van Palestijnse kinderen te wreken en als wraak voor Franse operaties in Afghanistan. Hij zou reizen hebben ondernomen naar Afghanistan en Pakistan, daar contact hebben gemaakt met leiders van Al-Kaida (waar nog geen bewijs voor is) en training hebben gekregen. Een zelfmoordaanslag in Frankrijk wilde hij niet uitvoeren, maar een 'algemene missie' vond hij wel aanvaardbaar. Die missie werd het doodschieten van drie militairen en vier mensen bij een joodse school, onder wie drie kinderen. De vier werden gisteren in Jeruzalem begraven. Hij zou nog een aanslag hebben willen plegen.

Waarom Merah is geradicaliseerd, is niet duidelijk. Als jongere kwam hij geregeld in aanraking met politie en justitie, maar ook zou hij gewoon hebben gevoetbald en een liefhebber zijn van motoren. Hij werkte in een garage. Volgens vrienden en buren was er geen signaal dat hij radicaliseerde. Een Franse aanklager zei dat Merah vooral zichzelf het salafisme, een radicale vorm van de islam, had aangeleerd met behulp van internetbronnen. Zijn broer, die net als zijn moeder ook is gearresteerd, zou echter ook betrokken zijn geweest bij djihadisme, vooral tijdens de oorlog in Irak.

Met de mogelijkheid dat de dader een djihadist was, werd de afgelopen dagen weinig rekening gehouden. Een dader met een Breivik-achtig extreem-rechts profiel of een dader zonder politiek-religieuze motivatie had de voorkeur van deskundigen. De tv-zender France 2 vergeleek de scootermoordenaar met de Amerikaanse seriemoordenaar John Allen Muhammad, die in 2002 paniek zaaide in Washington door met tussenpozen mensen op straat dood te schieten vanuit zijn auto. Criminologen vertelden dat deze scootermoordenaar er vast ook van genoot om voor God te spelen in het volle licht van de media.

"In dit geval moet je je van commentaar onthouden", zegt Eric Denécé, een oud-medewerker van de Franse inlichtingendienst. "Alleen de politie kan er iets zinnigs over zeggen."

Volgens Denécé - nu directeur van CF2R, een denktank die zich met terreur bezig houdt - is Merah een combinatie van djihadist en een seriemoordenaar. "Hij beroept zich op Al-Kaida, waar hij verder niets mee te maken lijkt te hebben. En hij gebruikte de technieken van de seriemoordenaar."

Er barstte gisteren een debat los over de vraag waarom Merah, bekend bij de inlichtingendiensten, niet werd gestopt. Maar volgens Decéné zijn er in Frankrijk een paar honderd jonge mannen met dezelfde achtergrond als Merah en ontbreken de middelen om iedereen intensief te volgen. De 'eenzame strijder' leidt zichzelf op met behulp van internet, is vastbesloten, maar 'gelukkig niet professioneel genoeg', aldus Decéné. "Het is een paradox, dit type is erg vastbesloten en precies. Maar ondanks alles laten ze sporen achter."

VANDAAG 3 Gevolgen 'Toulouse'

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden