Column

Waarom problemen op deze aarde niet zijn op te lossen

"Men weet geen onderscheid meer te maken tussen gebakken lucht en dat wat daadwerkelijk relevant is. Ik noem een PVV, waarvan het programma amper is gebaseerd op feiten, maar slechts op oneliners. Een Fred Teeven die een asielbeleid blijft verwoorden dat niet correspondeert met de realiteit."Beeld anp

G**********, dat is inderdaad een groot probleem!' Die zin bleef hangen. Ik zet hier sterretjes achter de letter G (u raadt zelf wel wat daar hoort te staan), want in zijn algemeenheid hou ik niet zo van gevloek en die sterretjes houden het nog een beetje beschaafd.

Doch, de context waarin de uitspraak werd gedaan was wel degelijk een zeer terechte plaats voor een keiharde vloek.

Afgelopen week zag ik de documentaire 'Kinderen van het succes', waarin filosofen hun kijk geven op vraagstukken van deze tijd. Een van deze filosofen is Arjen Kleinherenbrink, en hij maakte indruk met een uitleg over hoe mensen tegenwoordig tot producten zijn verworden. Ik geloof dat deze productmaatschappij ten grondslag ligt aan de praktische onoplosbaarheid van een aanzienlijk deel van de problemen op deze aardbol.

Kennis en vaardigheden
Arjen verwees naar een voorbeeld van filosoof Gilles Deleuze die stelde dat een boek zó enorm gehyped en besproken kan worden in talkshows et cetera, dat het uiteindelijk niet meer uitmaakt of het boek daadwerkelijk zou bestaan.

Wat hij wilde zeggen is dat we in een tijd leven waarin de daadwerkelijke inhoud van een boek, of belangrijker, de vaardigheden en kennis die je als mens bezit, steeds minder relevant worden. Waar het om draait is de waardering die ánderen aan je geven. Dat betekent dat we constant bezig (moeten) zijn met onszelf te 'verkopen', juist ja, als een product.

En 'producten' (mensen/uitspraken/ideeën) zijn goed, niet omdat ze goed zíjn, maar omdat ze goed gevonden worden. Men weet geen onderscheid meer te maken tussen gebakken lucht en dat wat daadwerkelijk relevant is.

Ik noem een PVV, waarvan het programma amper is gebaseerd op feiten, maar slechts op oneliners. Een Fred Teeven die een asielbeleid blijft verwoorden dat niet correspondeert met de realiteit. Klimaatsceptici die worden neergezet alsof ze van een even grote orde zijn als alle klimaatexperts die wél aan de bel trekken. In ons collectieve brein zijn die twee partijen even belangrijk, terwijl je wanneer je naar de cijfers kijkt, ziet dat slechts een enkele (mag ik hier het woord 'idioot' gebruiken?) roept dat het allemaal niet zo'n vaart loopt met de problemen.

Langetermijnpolitiek
Wat je ziet is dat politiek bedrijven vandaag de dag betekent: ervoor zorgen dat je iets hebt dat controversieel is. Ervoor zorgen dat je voldoende in de media komt zodat mensen jouw naam kennen en niet die van je opponent, zodat jíj na vier jaar herkozen wordt.

Elke vorm van duurzaamheid wordt onmogelijk omdat alles draait om de waan van de dag, en de waan van de dag is niet dat wat vandaag belangrijk is, maar dat wat vandaag het meeste lawaai maakt.

Langetermijnpolitiek is onmogelijk en we zijn de hele dag zo druk met het profileren van onszelf ten opzichte van de ander dat er geen moment meer overblijft om te kijken wat er daadwerkelijk gebeurt.

Arjen Kleinherenbrink eindigt met de woorden dat het geen tijd meer hebben om je ergens in te verdiepen een pessimistische, defaitistische houding is die heel erg moeilijk te doorbreken zal zijn maar desalniettemin doorbroken moet worden.

Ik deel dat laatste, maar ik ben bang dat op dit moment het tegenovergestelde aan de hand is. En dát is inderdaad, een groot probleem G**********.


===
Bekijk hieronder de documentaire 'Kinderen van het succes':

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden