Waarom onze vriendschap met Israël helemaal niet zo warm is

Voorbeeld van container-scanner op de Maasvlakte. Beeld anp

Een warm welkom noemde premier Rutte zijn bezoek aan Israël. "Zoals u weet is de vriendschap tussen Israël en Nederland voortreffelijk", zei de minister-president tijdens een persconferentie. "Ik wenste dat al mijn internationale relaties verliepen zoals met Mark en de rest van de Nederlandse delegatie", vulde collega-premier Netanyahoe hem aan. Maar schijn bedriegt, want vandaag riep Israël de Nederlandse ambassadeur op het matje. Waar ging het fout?

Dat de drie dagen durende handelsmissie in Israël minder soepel verliep dan Rutte deed voorkomen, was al langer duidelijk. Nederland deed het gastland een container-scanner cadeau ter waarde van drie miljoen. Ruttes idee was om die feestelijk in gebruik te nemen, maar daar dacht Israël anders over. Het land weigerde het cadeau in gebruik te nemen. De container- scanner moet de export van prducten uit Gaza vergemakkelijken. Nu moeten alle vrachtwagens met producten uit Gaza steeds volledig worden uitgeladen.

Een jammerlijke beslissing, vond het kabinet. Heel vervelend zelfs, reageerde een aantal Kamerleden. Maar de minister-president hield voet bij stuk. "De feestelijke opening van de scanner is niet geschrapt. Het heeft nooit op de agenda gestaan", bagatelliseerde Rutte de ophef.

Timmermans wilde geen precedent scheppen
Dat er meer aan de hand was, bleek kort daarna toen minister Timmermans van buitenlandse zaken plots het aanbod afsloeg om een tour door de Palestijnse stad Hebron te maken. Timmermans zou de traditionele markt aldaar alleen mogen betreden onder begeleiding van het Israëlische leger. Daar voelde de minister niet veel voor en hij zei, tamelijk boos, geen precedent te willen scheppen voor andere buitenlandse bezoekers aan het land. Ook stuitte het de minister tegen de borst dat zijn Duitse en Noorse collega's wel zonder begeleiding een bezoek aan Hebron hebben volbracht.

De relatie tussen Nederland en Iraël die Rutte als een 'voortreffelijke vriendschap' omschreef, werd nog verder onder druk gezet toen waterbedrijf Vitens dinsdag van zich liet horen. Vitens verbrak al na een maand de samenwerking met zijn Israëlische tegenhanger Mekorot. Het bedrijf wilde namelijk 'neutraal blijven' en Mekorot is volgens Vitens onvermijdelijk betrokken bij het Israëlisch- Palestijnse conflict. Er wordt bijvoorbeeld water gepompt uit bezette gebieden en water geleverd aan omstreden Israëlische nederzettingen.

Israël: 'Gebruik je gezonde verstand'
"We zien hier een dringende behoefte aan een beetje gezond verstand", reageerde een woordvoerder van het Israëlische ministerie van buitenlandse zaken geagiteerd. Hij spreekt van een 'absurd besluit'. "Het is meer dan vreemd dat dit Nederlandse bedrijf een Israëlisch bedrijf boycot dat samen met de Wereldbank werkt aan een zeer belangrijk regionaal project waar ook de Jordaniërs en de Palestijnen bij betrokken zijn." Hij doelt op het waterakkoord dat Israël, Jordanië en de Palestijnse regering deze week sloten om de droogte in de regio tegen te gaan.

Vanochtend werd de Nederlandse ambassadeur Caspar Veldkamp op het matje werd geroepen in Tel Aviv. Het ministerie van buitenlandse zaken werd beschuldigd van het creëren van een zogenoemde boycotsfeer. Buitenlandse zaken wekt onduidelijkheden waardoor bedrijven afhaken, vindt Israël. Minister Timmermans gaf zelf aan dat het kabinet geen druk heeft uitgeoefend op waterbedrijf Vitens. Het besluit te stoppen, is in eigen afweging geweest.


 
We zien hier een dringende behoefte aan een beetje gezond verstand
Woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken in Israël
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden