Waarom Obama het M-woord vermijdt

Wake voor drie vermoorde Amerikaanse moslim-studenten.Beeld ap

Het woord moslim-extremisme werd door de regering-Obama zorgvuldig vermeden op de zojuist afgelopen driedaagse conferentie over extremisme in New York.

Toch werd de bijeenkomst bezocht door moslimleiders en de islamitische burgemeester Aboutaleb van Rotterdam. De conferentie richtte zich op steden met grote groepen islamitische bewoners en ging over preventie van radicalisering in moslimgroepen. Aanvallen door jihadisten in Boston, Ottawa, Sydney, Brussel, Parijs en Kopenhagen rijgen zich aaneen, terwijl IS en Boko Haram in steeds meer landen actief zijn.

Het vermijden van het M-woord heeft meerdere redenen. Allereerst wil de Amerikaanse overheid moslimgroepen niet van zich vervreemden, omdat zij hard nodig zijn bij het opsporen van potentiële aanslagplegers. "Voor ons is terminologie uiterst belangrijk", zei Riham Osman, woordvoerster van de Moslim Publieke Zaken Raad in de VS, die ook meedeed aan de conferentie. "Praten over 'radicale islam', doet onze zaak geen goed."

Abbott
Ten tweede was het al strategie van het ministerie van binnenlandse veiligheid onder president Bush jr. in 2008 om extremisten hun sterkste wapen uit handen te nemen door hen juist niet te benoemen als islam-terroristen of jihadisten. "Wij moeten niet capituleren voor hun claim dat zij de islam vertegenwoordigen", aldus een rapport uit die tijd.

Obama volgt liever de Australische premier Abbott die IS graag een death cult, een 'sekte des doods' noemt. Ook de Britse premier Cameron nam die term al over.

"Wij moeten de premisse van IS dat zij een heilige oorlog voor de islam uitvechten nooit accepteren", zei Obama woensdag. "Dat is een leugen. Het Westen heeft geen oorlog met de islam. Zij zijn geen religieuze leiders, ze zijn terroristen." Gisteren op de slotbijeenkomst riep Obama de afgevaardigden uit 65 landen, regeringen en moslims wereldwijd op het 'verdraaien van de islam te bestrijden'.

Uit Republikeinse hoek krijgt Obama er juist van langs vanwege het niet benoemen van de religieuze achtergrond van moslim-extremisten. "We zijn wel degelijk in een religieuze oorlog met radicale islamisten verwikkeld", zei senator Lindsey Graham op tv-zender Fox News. "Gevaarlijk dat Obama het niet over de radicale islam-terroristen wil hebben", vindt senator Ted Cruz.

Er was ook kritiek op het gebrek aan focus van de organisatie van de conferentie. Zo was het tot het weekend onduidelijk wie er zouden komen en waarover het zou gaan.

Uitgangspositie
Obama zei eerder dat de VS immigranten, inclusief moslims, beter opnemen dan Europa doet. Maar het land met 320 miljoen inwoners telt nog geen twee miljoen moslims, tegen bijvoorbeeld zeven miljoen in Frankrijk. Dat Amerikaanse moslimimmigranten het economisch beter doen dan Europese komt ook door hun sterkere uitgangspositie: ze zijn vaak hoger opgeleid en van de middenklasse.

Desondanks hebben ook de VS al enkele moslimaanslagen op eigen bodem moeten verwerken. De regering-Obama ziet de moslimgemeenschap wel degelijk als risicofactor, zegt William McCants van Brookings Instituut: "Anders doe je niet zo'n moeite om met hen een relatie op te bouwen opdat zij informatie gaan verstrekken."

In Los Angeles, Boston (waar in 2013 bij de marathon een bomaanslag werd gepleegd) en Minneapolis (waar een grote groep Somaliërs woont) lopen daarom proefprojecten van de federale overheid om samen te werken met lokale leiders om extremisme te voorkomen.

Overigens heeft de Raad van Amerikaans-Islamitische Relaties in december met Amnesty en andere mensenrechtenorganisaties een brief geschreven aan het Witte Huis. Daarin staat dat de pogingen van de FBI om te infiltreren in moskeeën zo doorzichtig zijn, dat het juist afstand schept. Antwoord is er nog niet gekomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden