Waarom nog wachten met aparte lessen?

In het buitenland wisselende resultaten met scheiden van jongens en meisjes

Dat het niet goed gaat met de jongens in het onderwijs, daar is iedereen het over eens. Sinds eind jaren tachtig van de vorige eeuw hebben meisjes hun achterstand definitief ingehaald en nu zijn de rollen omgedraaid. Jongens blijven vaker zitten, ze halen minder vaak een diploma en ze zijn ondervertegenwoordigd in het hoger onderwijs.

Het probleem ligt dus op tafel, maar over oplossingen maken weinigen zich druk. Wel heeft onderwijsminister Marja van Bijsterveldt dit voorjaar weer een nieuw onderzoek aangekondigd naar de achterstand van jongens.

Maar volgens Wim Kuiper van de Besturenraad van christelijk onderwijs is het nu tijd voor actie. Hij lanceerde gisteren in deze krant een mogelijke oplossing: gescheiden lessen voor jongens en meisjes. Daarmee zouden docenten beter kunnen inspelen op het verschil in motivatie, leerstijl en ontwikkeling tussen jongens en meisjes.

Kuipers voorstel is voorzichtig: de aparte lessen gelden voor een beperkt aantal uur in de week en alleen voor bepaalde vakken, zoals wiskunde of taal. Hij wil kinderen dus niet rigoureus uit elkaar halen door de vorming van aparte jongens- en meisjesklassen.

En dat is maar goed ook, want jongens en meisjes hebben elkaar nog altijd nodig: om samen te werken, om zich aan elkaar op te trekken, om van elkaar te leren. Sowieso is het goed als de klas zoveel mogelijk een afspiegeling is van de maatschappij. Het is namelijk nog maar de vraag hoe jongens die in de les nog nooit zijn afgetroefd door een meisje later zullen omgaan met een vrouwelijke chef.

Volgens Kuiper kan Nederland een voorbeeld nemen aan landen als de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Australië, waar al wel wordt geëxperimenteerd met gescheiden lessen en waar zelfs aparte klassen voorkomen.

Lastig is dat de uitkomsten van die buitenlandse experimenten niet eenduidig zijn. In de VS heeft de vereniging voor gescheiden onderwijs, Nasspe, inmiddels 540 scholen gesticht in vooral achterstandswijken. Nasspe (National Association for Single Sex Public Education) claimt dat zowel jongens als meisjes beter zijn gaan presteren in gescheiden klassen. Jongens zouden minder bezig zijn met indruk maken en meer met schoolwerk. Maar er zijn ook Amerikaanse geluiden dat aparte klassen stereotypen in stand houden: meisjes zijn alfa, jongens bèta.

Omdat jongens vaak meer behoefte hebben aan structuur dan meisjes, boden Australische scholen de eersten strakker georganiseerde lessen aan. Maar dat bleek niet te werken. Wel hadden jongens er baat bij als de docent 'voor mannen aansprekende voorbeelden' gebruikte ter verduidelijking van de lesstof en als er vaak pauzes werden ingelast.

Op Britse privéscholen die naar sekse gescheiden zijn, scoren jongens wel veel beter dan op gemengde scholen. Maar dat is mogelijk ook te danken aan het feit dat deze privéscholen zijn voorbehouden aan de elite, die al een voorsprong heeft.

Wetenschappers zijn er dus nog lang niet uit of gescheiden onderwijs werkt. En stel dat het in het buitenland een succes blijkt, dan is het nog maar de vraag of het op Nederlandse scholen ook aanslaat.

Toch is dat geen reden om het experiment van gescheiden lessen uit de weg te gaan. Want alleen door het te proberen, blijkt of Nederlandse jongens weer kunnen opbloeien in aparte lessen.

'Voorstelbaar experiment, mits meisjes toegang kunnen krijgen tot 'jongenslessen' en andersom'
De Besturenraad van christelijk onderwijs pleit voor een experiment met gescheiden lessen voor jongens en meisjes als mogelijke oplossing voor de achterstand van jongens in het onderwijs. Een aantal reacties:

Ministerie van onderwijs:

"Als wordt gekozen voor een didactische opzet die rekening houdt met de verschillen tussen jongens en meisjes, is een experiment voorstelbaar, mits meisjes die dat willen ook toegang kunnen krijgen tot de 'jongenslessen', en andersom."

Hoogleraar pedagogiek Louis Tavecchio:

"Er is voorheen wel gepleit voor apart onderwijs voor meiden, omdat zij overschreeuwd zouden worden door jongens. Jongens scoren door zich assertief op te stellen, en meisjes worden beloond omdat ze ijverig zijn. Misschien is er wel een overwaardering van eigenschappen waar vrouwen doorgaans beter in zijn. Gescheiden onderwijs is dus geen gek idee."

PO-raad (de sectororganisatie voor het primair onderwijs):

"De PO-raad is geen voorstander van een algemene verdeling in jongens en meisjes. Het gaat erom dat elke leerling onderwijs op maat krijgt. Leraren kijken al vaak naar de individuele leerling en wat hij of zij nodig heeft en vervolgens wordt daar het leertraject voor deze leerling op afgestemd."

LAKS (landelijk aktiekomitee scholieren):

"Gescheiden onderwijs is geen goed idee, want juist door samen te werken kunnen leerlingen elkaar helpen met hun zwakke punten. Leerlingen worden zo gestimuleerd om bepaalde stof te doorgronden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden