Waarom moest Interpolbaas Meng verdwijnen?

Meng Hongwei tijdens het Interpol wereldcongress in Singapore.Beeld AP

De Chinese autoriteiten laten een landgenoot met een prestigieuze internationale positie ineens vallen.

Zo ben je baas van Interpol, zo zit je in China gevangen. Niet eens officieel in voorarrest, maar ergens weggestopt door de interne corruptiebestrijders van de almachtige Communistische Partij. Dit overkwam Meng Hongwei. Na enkele dagen afwezigheid werd dit weekeinde duidelijk dat Meng vastzit in China en dat er een onderzoek ­tegen hem loopt.

Maandag kwam daar een officiële reden bij voor dat onderzoek: omkoping en andere misdaden. Omkoping en corruptie in het algemeen zijn de doelwitten van een al langer lopende campagne van de Chinese president Xi Jinping. Volgens critici worden ­deze beschuldigingen vaak gebruikt om politieke tegenstanders uit te schakelen.

Gevaar

Meng reisde eind september van zijn woonplaats Lyon, waar Interpol is ­gevestigd, naar China. Sindsdien heeft zijn familie niets meer van hem vernomen. Zijn echtgenote Grace gaf zondag een persconferentie in Lyon, waarin ze de internationale gemeenschap opriep werk te maken van deze zaak. Ze liet ook de laatste berichten zien die haar man haar stuurde: ‘Wacht op mijn telefoontje’ en daarna alleen nog een emoji van een mes.

Zag hij gevaar, dreigde iemand dat mes zijn rug te steken? Op die vragen heeft Grace Meng geen antwoord. Haar man heeft inmiddels officieel ontslag genomen bij Interpol, waar hij nog twee jaar de hoogste baas zou zijn. En dat terwijl Peking veel moeite heeft gedaan om Meng in 2016 op ­deze belangrijke positie te krijgen. Dat hij nu door de partij zo hard wordt aangepakt, betekent volgens kenners dat president Xi erachter zit.

Geen noodzaak

Politiek commentator Zhang Lifan denkt dan ook dat er meer aan de hand moet zijn. “Als Meng betrokken is in niets meer dan een gewone corruptiezaak, dan zou er voor de autoriteiten geen noodzaak zijn geweest om dit op zo’n manier af te handelen”, zegt Zhang in de South China Morning Post, een krant uit Hongkong die nog enigszins onafhankelijk kan ­berichten over gevoelige kwesties in China.

Corruptie komt in China op alle bestuursniveaus voor. Xi’s campagne is deels oprecht bedoeld om hiermee af te rekenen, of de corruptie in ieder geval binnen de perken te houden. Maar er zijn eerder geruchtmakende zaken geweest waarin duidelijk was dat de aangeklaagden een politieke bedreiging vormden voor Xi, die steeds meer op een alleenheerser ­begint te lijken.

Zo werd de ambitieuze politicus Bo Xilai in 2014 veroordeeld wegens corruptie. Bo, die op weg leek naar een van de hoogste posities in China, zit nu levenslang in de gevangenis. Kort daarna viel ook Zhou Yongkang in ­ongenade. De voormalige partijleider, op dat moment een van de machtigste mannen van het land, kreeg in 2015 levenslang wegens corruptie. Later hebben hoge partijbestuurders gezegd dat Zhou ook verdacht werd van ­‘samenzwering’, bedoeld om de macht te grijpen.

Vijand

De voormalig Interpol-baas Meng ­begon zijn carrière onder Zhou en wellicht wordt ook hij nu van samenzwering verdacht. Het ministerie van openbare veiligheid in Peking, waar Meng Hongwei ook onderminister was, zette gisteren een verklaring op zijn web­site. Daaruit blijkt dat Zhou Yongkang nog altijd als vijand wordt gezien: ‘We moeten corruptie resoluut tegengaan en de kwaadaardige invloed van Zhou Yongkang resoluut elimineren’.

De minister van openbare veiligheid riep in de nacht van zondag op maandag de hoogste partijleiding bijeen. Daar is ‘unanieme steun’ uitgesproken voor het onderzoek tegen Meng en ‘absolute politieke trouw’ aan president Xi. Wat er ook precies achter de zaak tegen Meng zit, een ding is duidelijk: in China staat het belang van de partij altijd voorop, ook al komt dat internationaal slecht uit.

Lees ook

China verdenkt ex-topman Interpol van corruptie

De Chinese ex-Interpolbaas Meng Hongwei wordt officieel verdacht van corruptie. Dat heeft het Chinese ministerie van openbare veiligheid maandag bekendgemaakt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden