Waarom Lynn wel werd veroordeeld

Misbruikzaken Nederland vaak verjaard

Maar liefst tien jaar juridisch onderzoek ging vooraf aan de eerste veroordeling van een geestelijke in de VS, omdat hij niet ingreep om seksueel misbruik van kinderen te stoppen. De 61-jarige William Lynn, een hoge geestelijke uit het aartsbisdom Philadelphia, heeft drie tot zes jaar celstraf gekregen. Hij had zelf een lijst gemaakt van priesters met pedofiele neigingen, maar zweeg hierover, in opdracht van zijn aartsbisschop. Hij bezorgde twee pedofiele priesters zelfs nieuwe aanstellingen in andere parochies.

Ook in Nederland zijn rechtszaken aangespannen tegen hoge geestelijken die pedofiele priesters benoemden, ook al waren ze op de hoogte van het risico. Maar tot een veroordeling hebben die rechtszaken niet geleid. Het misbruik in Philadelphia is van recente datum, terwijl veel van de Nederlandse zaken zijn verjaard.

In Nederland is verhoudingsgewijs veel misbruik gepleegd door salesianen. Overste Herman Spronck van de salesianen moest voor de rechtbank in Middelburg getuigen over de zaak van de pedofiele salesiaan Jan S. Die had na een veroordeling wegens misbruik toch weer een nieuwe aanstelling gekregen. Tot een veroordeling van de overste kwam het niet. Wel werd Spronck door de salesianen uit zijn functie gezet toen bleek dat hij wist dat een van zijn priesters lid was van pedofielenvereniging Martijn.

In dezelfde zaak van Jan S. moesten begin vorig jaar kardinaal Simonis en emeritus bisschop Ernst voor de rechter in Middelburg verschijnen. Zij zouden S. na zijn veroordeling wegens misbruik van jongeren opnieuw in een functie geplaatst hebben waarbij hij met jongeren in aanraking kwam. In de jaren tachtig misbruikte de priester in Terneuzen opnieuw jongeren.

Inzet van de zaak tegen Simonis en Ernst was niet dat zij gevangenisstraf zouden krijgen. Het slachtoffer dat de zaak had aangespannen, wilde duidelijk krijgen of Simonis en Ernst destijds op de hoogte waren van de eerdere veroordeling van Jan S. Als dat zo was, dan kon het slachtoffer schadevergoeding eisen.

Na het verschijnen van het rapport van de commissie-Deetman, die onderzoek deed naar misbruik door katholieke geestelijken, klaagde een misbruikslachtoffer kardinaal Simonis aan wegens meineed. Die zaak is geseponeerd.

Oud-bisschop Van Luyn van Rotterdam gaf in 2010 tegenover NRC Handelsblad toe dat hij al in de jaren zeventig op de hoogte was van misbruik door salesianen, toen hij zelf provinciaal overste van die orde was. In het rapport van de commissie-Deetman staat opvallend weinig over Van Luyns kennis over bij misbruikzaken bij de salesianen.

Letselschadeadvocaat Martin de Witte zei eerder dat de Nederlandse bisschoppen in 1990 hadden kunnen weten dat misbruik voorkwam en dat er vele slachtoffers waren.

Ook de Belgische kardinaal Danneels ontkent dat hij op de hoogte was van seksueel misbruik door katholieke geestelijken in zijn land. Hij zou niet hebben geweten dat bisschop Vangheluwe van Brugge (zoals in april 2010 naar buiten kwam) twee jongens had misbruikt. Ingewijden zeggen echter dat Danneels al in de jaren negentig op de hoogte moet zijn geweest. Vangheluwe is afgetreden als bisschop, maar heeft tot nu toe van het Vaticaan zijn priesterlijke bevoegdheden mogen behouden.

Waar justitie in Nederland wegens verjaring van de misbruikzaken niet tot veroordelingen van geestelijken kon komen, lukte dat in de VS wel. De Amerikaanse openbaar aanklager Jacqueline Coelho omschreef William Lynn tijdens het proces deze week als 'de bewaarder van geheimen', die de kerk moest beschermen voor schandalen en de gelovigen in het ongewisse moest houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden