Waarom latino's in Amerika meer kansen hebben dan zwarten

Pastor Paco in de buurt. Beeld Taylor Emrey Glascock
Pastor Paco in de buurt.Beeld Taylor Emrey Glascock

De grote groep latino migranten presteert nog onder de maat in de VS, maar zal het op termijn beter gaan doen dan Afro-Amerikanen die als groep vaak hekkensluiter zijn. Hiervoor voert Xochitl Bada, assistent hoogleraar Latinostudies aan de Universiteit van Illinois in Chicago, diverse redenen aan.

Allereerst vindt zij het traject dat zwarten en latino's in de VS afgelegd hebben - slavernij versus immigratie - onvergelijkbaar. Dé manier voor minderheden om te slagen is volgens Bada in etnisch gemengde buurten wonen. Maar veel zwarten zitten in hun door blanken gecreëerde getto muurvast. "Nu pas wordt die Amerikaanse apartheid voor niet-zwarten zichtbaar dankzij camera's op mobieltjes en de BlackLivesMatter-beweging", vertelt zij in haar werkkamer. Gemengd huwen is een andere weg naar succes. "Maar zwart-witte huwelijken zijn er amper. Daarentegen trouwt een kwart van de latino's buiten de groep."

Witte mainstream
Een ander verschil: door raciaal mengen in de Spaanse koloniale tijd konden en kunnen veel latino's makkelijk in de witte mainstream opgaan. Veel latino's noemden zichzelf in de census ook wit. "Er ontstaat nu pas meer raciaal bewustzijn. Het helpt de groep ook vooruit dat iedereen tot 17 jaar onderwijs mag volgen, zelfs als je geen verblijfspapieren hebt."

De vraag is of de groeiende groep latino's in de VS (nu al 57 van de 321 miljoen inwoners, halverwege de eeuw een kwart!) samen met zwarten en Aziaten macht en privileges van de slinkende groep blanken kan doorbreken. Bada is niet positief. Een mooie testcase was de verkiezing voor Chicago's burgemeester dit voorjaar. De kandidaat van Mexicaanse komaf wist een tweede ronde af te dwingen, maar het (blanke) partijestablishment won. Terwijl zwarten en latino's getalsmatig de meerderheid hebben. "In hun coalitie zit geen schot", aldus Bada. "Samenwerking ebt net zo snel weer weg."

Toch: de kracht van de aantallen gaat de VS fundamenteel veranderen. Blanken zijn vóór 2050 hun meerderheid kwijt en in theorie dan gelijk aan latino's, zwarten, Aziaten en 'gemengde' Amerikanen. "Er is geen weg terug. De Noord-Europese Founding Fathers hebben met hun protestantisme Amerika eeuwenlang bepaald. Het is voor veel blanken bedreigend dat hun geliefde concept van onaantastbare witte helden overboord gaat. Zij zien latino's als fundamenteel anders. We moeten nog de nodige anti-Mexicaanse gevoelens overwinnen", zegt Bada.

Eigen plan
Er zijn al sit-coms die op de 'verbruining' van de VS vooruitlopen, zoals 'Devious Maids' en 'Raising Hope'. 'Valse' latina dienstmeiden respectievelijk werkgevers drijven daarin de spot met witte landgenoten. Bada lacht: "Pas maar op rijken en blanken, is het motto, latina's trekken hun eigen plan."

De kerk is belangrijk voor immigranten. Maar de r.k.-kerk, traditioneel sterk in Latijns-Amerika, staat onder latino's in de VS zwaar op verlies, een verandering die razendsnel gaat. Veertig procent was in 2013 onkerkelijk of protestant volgens onderzoeksbureau Pew Hispanic. 55 procent was toen katholiek, tegen 67 procent in 2010. Latino's ervaren de rk-kerk als te rigide en afstandelijk. Evangelische latino pastors kennen en respecteren de cultuur van herkomst van landgenoten wel.

Iedereen kan een gemeente starten en zo afvalligen binnen hengelen.
De tweede generatie latino migranten omarmt de Amerikaanse Droom, voorspelt Bada. "Met de derde of vierde generatie verliest het katholicisme nog meer terrein, net als de taal van thuis. Alles wordt dan fluïde." Het verbaast haar hoe anders haar latino studenten al zijn: "Ze geloven niet meer, trouwen later en staan positief tegenover immigratie, gemengde relaties en homoseksualiteit."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden