Waarom Italiaanse moslims klaar zijn met de garage-islam

Moslims in Milaan bidden in een stadion, omdat hun moskee gesloten is.Beeld EPA

Moslims in Rome zijn boos om de sluiting van vijf geïmproviseerde moskeeën. Uit protest baden ze vanmiddag in de open lucht voor het Colosseum. Niet alleen omdat ze zelf geen dak meer boven hun hoofd hebben, maar ook omdat ruim anderhalf miljoen moslims het in Italië met acht moskeeën moeten doen.

Rome heeft de tot gebedsruimtes omgetoverde kelders, kantines en garages gesloten omdat de moslims geen vergunning hebben om daar samen te komen. Ook houden ze zich niet allemaal aan de voorschriften voor brandveiligheid. Volgens de gemeente, die ruim 900 kerken telt, zijn er meer dan veertig van dit soort 'illegale moskeeën' in de stad.

Al diverse keren gingen moslims deze week de straat op, schrijven Italiaanse media. Vandaag legden ze uit protest hun gebedskleedjes op de stenen voor het Colosseum voor hun vrijdagmiddaggebed. Daarmee willen de moslims niet alleen hun eigen religieuze dakloosheid aankaarten. Zij vinden dat het moslims in Italië onmogelijk wordt gemaakt hun geloof te belijden en samen te komen. Het land telt slechts acht officiële moskeeën en zo'n achthonderd 'garagemoskeeën', aldus de Italiaanse tv-zender SkyTG24.

De Italiaanse minister van binnenlandse zaken wil van deze 'doe-het-zelf moskeeën' af, zei hij deze zomer tegen de krant Corriere della Sera. Ze kunnen tot zijn ergernis niet gecontroleerd worden, waardoor moslims er in het geheim zouden kunnen radicaliseren. Dat argument speelde overigens bij de sluiting van de gebedshuizen in Rome niet mee, schrijven Italiaanse media.

Het waarom van het kelderleven

Waarom duiken Italiaanse moslims massaal onder in gymzalen, garages en kelders? De belangrijkste reden is dat de Italiaanse overheid de islam niet erkent als officiële godsdienst, zegt Italië-deskundige Andrea Vreede. "Zelfs een in Italië kleine godsdienst als het boeddhisme wordt erkend, maar voor de islam ligt dat politiek te gevoelig."

Omdat de islam niet erkend wordt, kunnen moslims geen gebruik maken van een speciale belastingregeling die Italianen in staat stelt een deel van hun inkomstenbelasting af te dragen aan een religie naar keuze. Via deze weg kunnen religieuze gemeenschappen de bouw van tempels, synagogen en kerken bekostigen. Moslims hebben dat voorrecht niet. Ook lopen zij allerlei subsidies mis, ziet Vreede.

Waarom zamelen ze zelf geen geld in? Dat gaat niet zo gemakkelijk, legt de Italië-deskundige uit. "De moslimgemeenschap in Italië is heel gefragmenteerd. In Nederland heb je Turken en Marokkanen, maar in Italië zijn er allerlei kleine groepen met andere nationaliteiten en opvattingen, die amper samenwerken. Je kunt je voorstellen dat het de moslims uit Bangladesh, die verspreid door Rome wonen, niet lukt om tonnen op te hoesten voor de bouw van een moskee."

De gebedshuizen die wél gebouwd worden, worden meestal betaald met buitenlands geld, iets waar de Italiaanse regering niet op zit te wachten. De rekening voor de grote moskee in Rome, die aan de rand van de stad staat, werd betaald door Saoedi-Arabië. In de jaren negentig gaf de gemeente na veel discussie toestemming voor de bouw van deze moskee.

Onder de grond

En zelfs als het moslims wel lukt om geld in te zamelen voor een moskee, kunnen ze niet gelijk gaan bouwen. "Ze hebben een lange bureaucratische weg te gaan", zegt Vreede. "Er is speciale toestemming van de gemeente nodig. Sommige gemeenten willen geen moskeeën in de stad, zoals Milaan, waar de extreemrechtse partij Lega Nord groot is. Dan dwing je moslims om ondergronds te gaan. De geïmroviseerde moskeeën in Italië zijn duidelijk uit nood geboren."

Zo hebben moslims bij Andrea Vreede in de buurt de kelder onder de supermarkt verbouwd tot gebedshuis. Iedereen die er boodschappen doet, weet dat onder de vloer moslims bidden. De politie controleert af en toe, maar heeft nog niet ingegrepen. "Italië gaat hier krom mee om, want de regering wil juist dat moslims beter integreren," zegt de Italië-kenner. "En vanuit een vochtige kelder gaat dat niet al te best."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden