Weblog

Waarom is Poznan belangrijk voor het klimaat?

(\N)

Het klimaat verandert! Dat zien we niet alleen in Nederland. De hele aarde warmt op. Ruim een jaar geleden publiceerde het klimaatpanel van de VN, het Intergovernmental Panel on Climate Change haar vierde rapport.

De conclusie gebaseerd op heel veel wetenschappelijke studies was hard: het grootste deel van de waargenomen opwarming sinds het midden van de vorige eeuw is zeer waarschijnlijk toe te schrijven aan de uitstoot van broeikasgassen door menselijke activiteiten. De term ‘zeer waarschijnlijk’ staat voor 90% zekerheid dat dit zo is.

Uiteraard verandert het klimaat niet alleen door de mens, ook de natuur draagt bij. Zo heeft een serie vulkaanuitbarstingen in de periode 1963 tot 1992 gezorgd voor een gedeeltelijke maskering van het versterkte broeikaseffect. Desondanks is de temperatuur de laatste dertig jaar met 0,6 graden toegenomen. Dat lijkt misschien niet veel, maar dat heeft merkbare gevolgen gehad zoals de stijging van de zeespiegel, een toename van hittegolven en een intensivering van de neerslag.

Ook in de toekomst zal de uitstoot van broeikasgassen doorgaan en daarmee de temperatuurstijging. De verwachting is dat aan het eind van deze eeuw de temperatuur met 1,1 tot 6,4 graden zal zijn toegenomen ten opzichte van 1990, afhankelijk van de bevolkingsgroei, sociaal-economische en technologische ontwikkelingen. Ongeveer de helft van bovengenoemde bandbreedte komt doordat we de gevoeligheid van het klimaat niet precies kennen. Bovenop deze veranderingen zijn er ook nog de natuurlijke variaties.

Een aantal sterrenkundigen verwacht in de komende twintig jaar een hele rustige zon. Daarmee zal de temperatuurstijging waarschijnlijk getemperd worden. Het griezelige is dat als de zon daarna weer een normale activiteit gaat vertonen, de temperatuur nog sneller zal oplopen. We kunnen natuurlijk hopen op elk jaar een sterke vulkaanuitbarsting, maar gegeven de geschiedenis is de kans hierop erg klein.

Kunnen we het klimaat dan afregelen? Het antwoord is ten dele. Aan de natuurlijke factoren en de chaotische schommelingen kunnen we niets veranderen. We kunnen aan één knop echter wel draaien: de hoeveelheid broeikasgassen. Aangezien deze gassen, zoals kooldioxide, in toenemende mate een stempel drukken op de wereldgemiddelde temperatuur, is dit wel een hele belangrijke knop.

Is onzekerheid een reden om niets te doen? Als we naar het verre verleden kijken, zijn er door langzame natuurlijke veranderingen zoals in de aardbaan grote klimaatveranderingen opgetreden. Veelal ging dit zeer traag, maar soms werden er drempelwaarden overschreden, waardoor het klimaat juist in hoog tempo veranderde. Het vervelende is dat dergelijke klimaatverrassingen vooral versterkend werken en zich zowel in warme als koude periodes hebben voorgedaan. Wat we niet weten is wanneer drempelwaarden overschreden gaan worden. Het is echter wel aannemelijk dat de kans op verrassingen toeneemt naarmate we het klimaat meer verstoren.

Daarom is het zaak om de temperatuur niet teveel te laten stijgen. Hoeveel mag dat dan zijn? Vanwege de onzekerheden weet niemand het antwoord. Wel is onderzocht dat de negatieve effecten boven de ongeveer 2 graden ten opzichte van het pre-industriële niveau behoorlijk zullen toenemen. We kunnen uitrekenen dat bij een concentratie broeikasgassen equivalent aan 450 ppm CO2 er een kans van 50% is dat de temperatuurstijging bij 2 graden of minder blijft steken (afgezien van natuurlijke invloeden). We zijn overigens al aardig op weg: de huidige concentratie bedraagt ongeveer 435 ppm CO2-equivalenten. Dat we het effect hiervan nog niet in de temperatuurstijging zien heeft te maken met de traagheid van het klimaatsysteem.

Daarom is het belangrijk om wereldwijde afspraken te maken over de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Zo’n overeenkomst moet tijdens de COP15 in Kopenhagen (december 2009) gesloten worden om in 2012 aan te kunnen sluiten op het huidige verdrag van Kyoto, waarin 6% vermindering van de uitstoot ten opzichte van 1990 is afgesproken. In Kopenhagen gaat het om een verdrag voor de periode 2012-2020 en om tientallen procenten vermindering van uitstoot, willen we de 2 graden doelstelling halen. In Poznan wordt de besluitvorming voorbereid. Daarom is Poznan belangrijk voor het klimaat.

Rob van Dorland is senior onderzoeker klimaat bij het KNMI, lid van de Raad voor Aarde en Klimaat bij de Koninklijk Nederlandse Akademie van Wetenschappen en redacteur meteorologie van het populair wetenschappelijke maandblad Zenit. Verder is hij één van de auteurs van het invloedrijke klimaatrapport van het IPCC uit 2007.

www.hier.nu

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden