Waarom houdt Kim een stoelendans in het Noord-Koreaanse leger?

De Noord-Koreaans leider Kim Jong-un inspecteert de bouw van een nieuw toeristisch complex. Kim Su-gil (links van Kim) is de nieuwe leider van het politieke bureau van het leger. Beeld REUTERS

In Noord-Korea zijn drie hoge militairen van hun post gehaald en vervangen door jongere collega’s. Leider Kim Jong-un verstevigt zo zijn greep op het leger in de aanloop naar de top met de Amerikaanse president Donald Trump.

Het Zuid-Koreaanse persbureau Yanhop meldde dat de drie moesten vertrekken en een hoge Amerikaanse ambtenaar bevestigde dat bericht. Trump en Kim ontmoeten elkaar, als er niets tussenkomt, dinsdag 12 juni in Singapore.

Hoog op de agenda van die top staat ‘denuclearisatie’, het inperken van het aantal kernwapens in Korea. Het is onwaarschijnlijk dat Kim zijn kernraketten ineens opgeeft, zoals de Amerikanen willen. Maar hij zou wel bereid zijn om te praten over een reductie van het aantal, of het opgeven van verdere ontwikkeling van die wapens. Kim heeft al toegezegd dat hij stopt met nucleaire tests.

Zeer gevoelig

Die stappen stuiten volgens kenners op weerstand bij de Noord-Koreaanse militairen. Zij hebben onder leiding van Kim en zijn vader jarenlang hard gewerkt aan het ontwikkelen van kernraketten. Voor Pyongyang garandeert bezit van die wapens het voortbestaan van het huidige regime. Toegevingen aan de Amerikanen, traditioneel de grote vijand van Noord-Korea, liggen daarom zeer gevoelig.

Zoals gewoonlijk in de zeer gesloten dictatuur is niet zeker wat er precies achter de personele wijzigingen schuilgaat. Het is onbekend of de drie ontslagen militairen zich hebben verzet tegen Kims plannen. Wat er nu met hen gebeurt, is ook een mysterie. Duidelijk is wel dat Kim zijn positie versterkt door deze belangrijke posities opnieuw in te vullen.

Volgens het bericht van Yonhap komt er een einde aan de carrières van onderminister van het Volksleger Pak Yong-sik, stafchef Ri Myong-su en Kim Jong-gak, hoofd van het politieke bureau van het leger. Ze zijn vervangen door respectievelijk No Kwang-chol, Ri Yong-gil en Kim Su-gil, die alle drie een stuk jonger zijn dan hun voorgangers. De nieuwe Ri is weliswaar al 63, maar daarmee toch twintig jaar jonger dan de oude Ri.

“Het zijn allemaal jonge maar capabele mensen”, zegt Yang Moo-jin, hoogleraar aan de universiteit voor Noord-Koreaanse studies in Seoul, tegen persbureau Reuters. Bruce Madden van de Amerikaanse universiteit Johns Hopkins wijst erop dat de drie ook al ervaring hebben in de omgang met buitenlandse delegaties.

Etiquette

Die ervaring met buitenlanders kan belangrijk zijn als de top een vervolg krijgt en er straks verder onderhandeld moet worden over de aanpak van de denuclearisatie, of als er inspecteurs naar Noord-Korea komen. “Ze brengen deze mannen in stelling omdat er veel interactie komt met het buitenland”, zegt Madden.

Het kan daarbij ook om zaken gaan die oppervlakkig lijken, maar toch belangrijk zijn in dit ingewikkelde proces, meent Madden. Bijvoorbeeld als het gaat om diners of feestelijkheden waarbij buitenlanders en Noord-Koreanen aanwezig zijn. “Zij weten hoe ze daar moeten zitten en dat ze niet te dronken moeten worden, ze weten hoe ze zich moeten gedragen.” 

De nieuwe topfunctionarissen kunnen ook nuttig zijn in een ontwikkeling waar Kim volgens experts veel van verwacht: de economische opbouw van zijn verarmde land. Het grote leger van Noord-Korea kan een rol spelen in de bouw van infrastructuur. 

Als de ontspanning tussen de VS en Noord-Korea echt tot stand komt, heeft Pyongyang minder militairen nodig. In de economische ontwikkeling van het land kunnen zij een nieuwe functie vinden. Kim Su-gil vergezelde de leider onlangs bij een bezoek aan een toeristisch complex in aanbouw. 

Lees ook: Hoe gaat de ontmoeting tussen Trump en Kim Jong-un verlopen?

Zo'n gevoelig politiek proces verloopt gewoonlijk heel voorzichtig: deskundige diplomaten maken in langdurig overleg afspraken, die worden vastgelegd in een document dat de leiders op een plechtige top kunnen bespreken. Misschien zijn er nog wat knopen door te hakken, als de dag maar wordt besloten met handtekeningen, glimlachen en een handdruk voor de camera's. Bij deze top is alles anders.

Iedereen let op de Noord-Koreaanse kernwapens, maar die zijn het ergste niet

In een essay stelt Koreaspecialist Remco Breuker dat iedereen let op de Noord-Koreaanse kernwapens. 'Maar die raketten zijn het ergste niet.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden