Waarom Hongaarse premier Orbán nu ook zijn pijlen op Nederland richt

Protest in Boedapest tegen de wet die het mogelijk maakt de Central European University te sluiten. De CEU is te liberaal, vindt de Hongaarse premier.Beeld AFP

De Hongaarse premier Orbán verzet zich al jaren tegen het liberale West-Europa. Hij wordt steeds radicaler. Ook Nederland wordt nu hard aangepakt.

De vrienden van de Hongaarse premier Viktor Orbán bevinden zich allang niet meer in Europa. Ze zijn afkomstig uit Turkije (Recep Tayyip Erdogan), China (Xi Jinping) en Rusland (Vladimir Poetin). De Russische president is zo'n beetje kind aan huis. Volgende week opent Poetin het Wereldkampioenschap Judo in Boedapest. Tussendoor ontmoet hij Orbán, want Rusland heeft flinke belangen in Hongarije. Het financiert de bouw van een kerncentrale ter waarde van 9 miljard euro.

Tot zover Orbáns vrienden. Want de Hongaarse premier maakt de laatste jaren vooral vijanden. Hij ligt op ramkoers met de Europese Unie en in eigen land moeten maatschappelijke organisaties het ontgelden. Orbán neemt geen halve maatregelen. Dat toont ook het rigoureuze besluit van gisteren om de Hongaarse ambassadeur uit Nederland terug te halen na omstreden uitspraken van de afzwaaiende Nederlandse ambassadeur in Hongarije, Gajus Scheltema.

Het past in Orbáns autocratische koers. In de afgelopen zeven jaar (Orbán is sinds 2010 aan de macht) zijn rechters vervangen door regeringsgetrouwen, vier bevriende oligarchen van Orbáns Fidesz-partij kregen meer dan 400 overheidsprojecten toegewezen en tv-stations kwamen in handen van de overheid. Dit najaar viel plotseling het doek voor de bekendste oppositiekrant, Népszabadság, nadat deze had gepubliceerd over schandalen binnen Orbáns regeringsploeg. Een dag later werd de uitgever, Mediaworks, gekocht door het bedrijf van Lorinc Mészáros, een goede vriend van Orbán die inmiddels 192 kranten bezit.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

De Hongaarse premier Viktor Orbán op de migratietop in Brussel in maart. Beeld afp

Hoewel Fidesz niet meer beschikt over een comfortabele tweederde meerderheid in het parlement, heeft Orbán met zijn nationalistische koers wel de wind mee. Hij voelt zich tegenwoordig gesteund door zijn collega's in Polen, waar de regering soortgelijke maatregelen neemt. Maar het verlies van die meerderheid heeft ook nadelen: de oppositie houdt bijvoorbeeld een wijziging van de grondwet tegen waarin moet worden vastgelegd dat Hongarije zich verzet tegen het verplicht opnemen van vluchtelingen.

EU

Het verklaart waarom Orbán met name het laatste jaar zijn vijanden harder aanpakt dan daarvoor. De Hongaars-Amerikaanse filantroop George Soros moet het ontgelden. Hij vertegenwoordigt volgens de Hongaarse premier de liberale denkbeelden die hij zelf zo verafschuwt. De regering probeerde Soros deze zomer nog met een campagne te ondermijnen. Daarin werd de nadruk gelegd op de migranten die Soros wil ontvangen. Ook moet een nieuwe wet ervoor zorgen dat de CEU, de universiteit die banden heeft met de filantroop, haar deuren sluit.

Nog zo'n instituut die de liberale denkbeelden volgens Orbán uitdraagt is de EU. Overigens ontvangt Boedapest 5,6 miljard euro per jaar uit Brussel voor infrastructuur en het creëren van werkgelegenheid. Vooral het Europese migratiebeleid stuit Orbán tegen de borst. Hij zegt dat met de vluchtelingen die Europa binnenkomen, terrorisme wordt geïmporteerd. Dus zette Orbán een muur om het land en plaatste hij containers aan de grens waar migranten worden geplaatst zodra ze Hongarije binnenkomen.

Ook spande de regering samen met Slowakije een rechtszaak aan bij het Europese Hof van Justitie tegen het verplicht herverdelen van vluchtelingen over Europese lidstaten. Het gedwongen opnemen van mensen uit een ander land, vonden Slowakije en Hongarije niet aanvaardbaar. Maar de argumenten werden door het hof van tafel geveegd. Volgens Orbán bewijst dat alleen maar dat het hof enkel politiek gemotiveerde uitspraken doet.

Lees ook: Hongarije denkt extremistisch, zei de ambassadeur

Lees ook: Koenders neemt afstand van kritische uitspraken ambassadeur 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden