Waarom het oppakken van Guus Kouwenhoven van groot internationaal belang is

Rechtbanktekening van Guus KouwenhovenBeeld ANP

Oorlogsmisdadiger Guus Kouwenhoven (75) is vanochtend in zijn woning in Kaapstad aangehouden. De aanhouding vond in Zuid-Afrika plaats door Interpol en was op verzoek van het Nederlandse Openbaar Ministerie.

De strafzaak tegen Kouwenhoven is van groot belang voor het internationaal strafrecht. Zijn veroordeling ging met grote inspanningen gepaard en het heeft er lang naar uitgezien dat Kouwenhoven vrijuit ging. Het strafdossier geldt als een voorbeeld voor de berechting van volgende verdachten van oorlogsmisdaden. Wat feitelijk in deze zaak nog ontbrak was de uitvoering van de straf. En die is met zijn aanhouding op basis van een Europees uitleveringsverdrag, een stap dichterbij gekomen. 

Kouwenhoven, die de behandeling van zijn zaak bij het hof in Den Bosch in april dit jaar wel bijwoonde, kwam op de dag van de uitspraak niet opdagen. Het hof veroordeelde hem tot 19 jaar cel voor illegale wapenhandel en medeplichtigheid aan oorlogsmisdrijven in Liberia en Guinee. Het hof gelastte direct ook de gevangenneming. 

Kouwenhoven was echter niet meer in Nederland en waar hij wel zat, wist zijn advocaat niet. Het Openbaar Ministerie liet weten alles op alles te zullen zetten om de veroordeelde ook zijn straf te laten ondergaan.

Het hof acht bewezen dat de zakenman zich tussen 2000 en 2003 schuldig heeft gemaakt aan steun aan de strijdkrachten van Charles Taylor, de toenmalige president van Liberia. De zakenman leverde Taylor wapens, terwijl de Verenigde Naties een wapenembargo hadden afgekondigd. De houtkapbedrijven van Kouwenhoven werden benut voor de import, de opslag en de distributie van de wapens. Die werden door Taylor ingezet in zijn strijd tegen rebellen. Daarbij vielen ook veel burgerslachtoffers.

Weinig medelijden

Volgens Inez Weski, de advocaat van Kouwenhoven, was de gezondheid van haar cliënt dermate broos dat hij een straf niet zou kunnen uitzitten. Het hof nam kennis van die opinie maar hield verder geen rekening met de gezondheidstoestand. Het OM had ook weinig medelijden. Er werd een lange lijst met kwalen en gebreken ingeleverd, maar het OM kon daaruit niet opmaken wat de ernst van zijn medische toestand was, maar merkte op dat Kouwenhoven blijkbaar wel in staat was om de wereld over te vliegen. Er was ook nauwelijks compassie bij het OM gelet op 'de gruwelijkheden die er gepleegd zijn en het leed dat er is veroorzaakt.'

De zaak tegen Kouwenhoven is er een van de lange adem. In 2008 sprak het hof in Den Haag hem vrij na een eerdere veroordeling bij de rechtbank (2006). De Hoge Raad haalde in 2010 een streep door dat vonnis en gelastte een nieuw onderzoek. Het oordeel van het hof in Den Bosch is gebaseerd op een groot aantal nieuwe verklaringen van getuigen die overal in de wereld werden gevonden, niet alleen in Liberia maar ook in de VS en Hongkong.

Lees ook: Zakenman Kouwenhoven krijgt 19 jaar cel voor oorlogsmisdrijven

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden