Waarom het noorden altijd rood stemt

Het verschil in Nederland tussen noord en zuid is groot. Niet alleen als het gaat over de vooroordelen over de nuchtere en stugge noorderling versus de nonchalante en joviale westerling. Ook de verkiezingsuitslag laat een wereld van verschil zien in Nederland.

Al jaren kleuren de drie noordelijke provincies bijna in geheel rood. Ook deze verkiezingen krijgt de Partij van de Arbeid veruit de meeste stemmen in Groningen, Friesland en Drenthe. Volgens Henk van der Kolk, hoofddocent politieke wetenschap bij de Universiteit van Twente, heeft het linkse bolwerk in het noorden historische en culturele verklaringen. "Generatie op generatie wordt het doorgegeven."

"Met uitzondering van de stad Groningen, waren er eigenlijk helemaal geen steden. Doordat er weinig mensen in de dienstensector werkten, werd er weinig op liberale partijen gestemd. Groningen, Friesland en Drenthe kenmerkt zich sinds de 19e eeuw door het grote aantal arbeiders, agrarische arbeiders, knechten, kneuterboeren." Niet bepaald de doelgroep van de liberalen, wel van de socialisten. En dat socialistische karakter van de drie provincies is nooit verdwenen."

De eerste socialisten en sociaaldemocraten kwamen voornamelijk uit het noorden. Domela Nieuwenhuis, die geldt als een van de oprichters van de socialistische beweging in Nederland, begon zijn carrière in het Friese Harlingen. Ook na Nieuwenhuis waren de socialisten veelal noorderlingen. Jan Schaper bijvoorbeeld, een van de oprichters van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (1894) werd geboren in Groningen.

Het is niet zozeer de mentaliteit of het karakter van de mensen. Het is een vorm van cultuur, die generatie op generatie wordt doorgegeven. Arbeiders zijn altijd dominant geweest in het noorden, zo ook de socialisten. De kneuterboeren zijn verdwenen, de steden zijn gegroeid, maar het socialisme is gebleven. Wel hebben ze weer stug vastgehouden aan hun vertrouwde partij de PvdA.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden