Waarom het in sommige winkelgebieden wél goed gaat

In de middelgrote gebieden hebben winkeliers het moeilijk

Ja inderdaad, winkeliers hebben het zwaar. De omzetten daalden vanaf 2008 met 9 procent, in de niet-voedingssector zelfs met 15 procent. Bovendien is de concurrentie van internet hevig: 11 procent van de aankopen van kleding, meubels, boeken en speelgoed gebeurt online. En toch: sommige winkelgebieden draaien als een tierelier. Rogier Aalders, analist bij het economisch bureau van de Rabobank: "Winkeliers en gemeenten kunnen zich niet verschuilen achter de omstandigheden alléén. Het is een zaak van goed inspelen op het veranderend koopgedrag."

Hij deelde alle winkelgebieden in Nederland in naar grootte en keek naar de omzet per vierkante meter winkeloppervlakte. Het blijkt dat in de kleine winkelgebieden én in de heel grote de omzetten nog steeds stijgen. Het meest sappelen is het voor ondernemers in de middelgrote winkelgebieden. De omzetten dalen, en ondertussen komen er wel nog steeds vierkante meters winkeloppervlakte bij. "Het gaat vaak om bouwprojecten die jaren geleden zijn begonnen toen de omzetten in de detailhandel alleen maar stegen. Nu die winkelcentra af zijn, gaat het een stuk minder met de verkopen."

De verschillen per provincie zijn groot. In Noord-Holland en Utrecht gaat het relatief goed, in Limburg, Brabant en Zeeland slecht. "Toch zijn er in alle provincies altijd nog goed lopende winkelgebieden. Het loont om goed te kijken wat de behoefte is van klanten."

Dat grote winkelgebieden het goed doen, is te verklaren. Makkelijke aankopen gaan via internet, winkelen moet dus vooral vertier bieden. Om dat te bewijzen, keek Aalders naar de hoeveelheid aanwezige horeca. En inderdaad: de goed renderende winkelcentra zijn vaak gebieden met veel café's en restaurants.

Opvallend is dat de kleine gebieden, die vooral lokale klanten trekken, best nog een goede boterham verdienen. "Zij voldoen aan de behoefte van mensen om snel en doelgericht boodschappen te doen." Negen op de tien mensen oriënteren zich eerst vóór bepaalde aankopen te doen op internet en weten al waar ze op uit zijn. Om te kijken in hoeverre 'gemak' een rol speelt in de aantrekkelijkheid van juist deze kleine winkelgebieden, vergeleek Aalders de omzetten van winkelcentra met betaald parkeren en winkelcentra zonder. Het blijkt dat de winkelcentra waar gratis geparkeerd kan worden, de centra zijn waar de omzetten stijgen.

"Winkeliersverenigingen die te hoop lopen tegen betaald parkeren, hebben dus gewoon een punt. Zelfs een laag parkeertarief is al een drempel. Je zou kunnen kijken of het gratis maken van parkeren meer loont voor een gemeente."

Boxtel: In het nieuwe winkelcentrum staat de helft nog steeds leeg
Het nieuwe winkelcentrum De Croon in hartje Boxtel leek zo'n goed idee. Er zouden voornamelijk kledingwinkels komen onder de luxe appartementen. Maar dat was vóór de crisis. Sinds het in 2010 is opgeleverd, staat de helft van de 1800 vierkante meter winkelruimte leeg. Er zit een De Tuinen, en Bart Smit is erheen gegaan. "Dat helpt ook niet, want daardoor staat in het oude winkelgebied weer een pand leeg", zegt Willemijn Wijdenes. Sinds maart moet zij als winkelgebiedsmanager in Boxtel de dalende omzetten een halt toeroepen. De nieuwe winkelruimtes zijn heel groot, wat ze momenteel onbetaalbaar maakt voor winkeliers. "We praten met het Bouwfonds, de eigenaar, over oplossingen. Zo is een van de winkels al in tweeën gedeeld. Uiteindelijk geloof ik eerder in kleinere dan grote winkels." Waar mensen uit de omliggende dorpen vroeger een middagje gingen winkelen in Boxtel, kiezen ze nu voor Den Bosch. De winkeliers in Boxtel beseffen dat het niet meer vanzelf gaat, de omzetten dalen. Ze betalen mee aan het reclamebudget waarmee Boxtel zichzelf promoot. Wijdenes: "Ons winkelaanbod is breed genoeg en er is genoeg horeca. Uit enquêtes blijkt dat ons dorpse karakter aantrekkelijk is voor gezinnen met kinderen. Daar willen we op inspelen. We hebben al de sinterklaasintocht, een herfst- en een kerstmarkt. Maar wat doe je op de gewone dagen, dat is de uitdaging."

Kleine en heel grote winkelcentra zien omzetten nog altijd stijgen

Oegstgeest: De omzet van de cadeauwinkel stijgt nog ieder jaar
Karen de Weerdt kan haar handen dichtknijpen. De omzet van haar cadeauwinkel in Oegstgeest stijgt nog ieder jaar een beetje.

De Weerdt, tevens voorzitster van de winkeliersvereniging De Kempenaerstraat, denkt dat het komt door het exclusieve karakter van het winkelgebiedje. "Het heeft een wat luxere uitstraling. Tot nu toe hebben we de grote ketens als H&M kunnen weren. Daar gaan mensen toch voor naar Leiden. Bij ons is er persoonlijke aandacht."

Naast de winkelstraat met boetiekjes, ligt even verderop het meer praktisch ingerichte winkelcentrum. Ook dat loopt nog altijd tamelijk goed. "Je kunt daar makkelijk voor van alles terecht en het is gratis parkeren. Het laatste vinden wij heel belangrijk. De gemeente begrijpt dat ook."

De Weerdt ziet als allergrootste probleem de hoge huren die eigenaren van winkelpanden vragen. "Projectontwikkelaars blijven maar bouwen, met steeds grotere oppervlakten. Ze trekken zich niets aan van de veranderende omstandigheden. Die huren zijn niet meer op te brengen. Wij doen er in Oegstgeest daarom alles aan om te voorkomen dat verhuurders winkelruimtes samenvoegen."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden