Analyse

Waarom het bewapenen van Syrische milities een slecht idee is

Syrische militieleden in Aleppo. Beeld AFP
Syrische militieleden in Aleppo.Beeld AFP

De EU-ministers van buitenlandse zaken bespraken gisteren of een wapenembargo tegen Syrië gewijzigd moet worden. De Britten en Fransen zijn voor; Nederland en Duitsland waren tegen. De ministers kwamen overeen dat het embargo niet verlengd zal worden. Dit betekent dat Syrische milities mogelijk op korte termijn wapens kunnen verwachten uit Parijs en Londen.

kortetermijnvisie
De reden die de Britse buitenlandminister William Hague aandraagt voor zijn voorstel om op korte termijn Syrische milities te bewapenen is om 'het Assad-regime een duidelijk signaal te sturen dat het moet onderhandelen.' Hague's uitspraak getuigt van weinig inzicht in de Midden-Oosterse politiek en geeft blijk van een kortetermijnstrategie.

De wapenleveranties van Saoedi-Arabië en Katar aan de Syrische rebellen hebben tot nog toe weinig opgeleverd, behalve een scherpe escalatie van geweld. De regering van Assad is desondanks niet van plan om aan tafel te zitten met wie dan ook. Uit het Frans-Britse plan valt niet uit op te maken waarom nieuwe wapenleveranties aan Syrische milities dit keer tot een andere uitkomst zullen leiden.

"Gematigde krachten"
Wat wel vaststaat is dat de wapenleveranties zullen leiden tot nog meer geweld in Syrië. Daarnaast geeft het Rusland het morele recht om nog meer wapens aan Assad te sturen. Vandaag kwam naar buiten dat Moskou S-300 raketten zal leveren aan Damascus. Deze luchtafweerraketten zijn de nachtmerrie van iedere luchtmacht, hoe geavanceerd die ook mag zijn. Israël uitte vandaag dan ook zijn zorgen over het wapentransport, omdat het land in de toekomst daarmee niet meer ongestraft het Syrische luchtruim kan binnendringen.

De Fransen en Britten stellen dat de wapens bestemd zijn voor "gematigde krachten" binnen de oppositie. Wie daarmee bedoeld worden is nog volstrekt onduidelijk. De Britse minister sprak zoals gewoonlijk in algemene termen als 'de rebellen' en 'de oppositie'. Deze termen, die politici en media vaak in de mond nemen, zijn misleidend. De rebellen bestaan, overigens net als de oppositie, uit talloze losse groeperingen. Het is daarom beter om te spreken van milities. Deze hebben over het algemeen weinig met elkaar gemeen behalve dat ze de wens delen om Assad omver te werpen.

Geen garanties
Maar zelfs bij de gematigde milities in Syrië, is het nog maar de vraag of de leden daarvan gematigd zullen blijven in de toekomst. Veel leden van het Vrije Syrische Leger zijn al overgelopen naar beruchte milities als de aan Al-Kaida gelieerde organisatie Al-Nusra of het islamistische Ahrar al-Sham. Een voormalig lid van de semiseculiere Al-Faroek Brigade - een onderdeel van het Vrije Syrische Leger en door analisten bestempeld als een gematigde organisatie - besloot onlangs om zijn tanden te zetten in het hart (of long) van een gedode Syrische militair.

Hoewel William Hague stelt dat de wapens bedoeld zijn voor gematigde groeperingen, kan hij niet garanderen dat de wapens uit handen zullen blijven van extremisten - zelfs Assad kan niet voorkomen dat zijn wapendepots leeggeplunderd worden door islamistische militanten.

Omverwerping Assad niet het einddoel
Londen en Parijs kunnen tevens niet garanderen dat de geleverde wapens altijd gericht zullen blijven op Assad. Islamistische milities in Syrië, zoals Al-Noesra, zijn beslist geen actiegroepen die ophouden te bestaan wanneer Assad omver is geworpen - een doel die nog lang niet in zicht is. De antiwesterse kleuren van deze groeperingen zijn op dit moment niet zichtbaar, omdat voor hen Assad en het sjiitische Iran de prioriteit verdienen. De westerse wapens die zij mogelijk in handen zullen krijgen, kunnen hen in de toekomst nog goed van pas komen wanneer zij hun plannen in de regio verder zullen ontvouwen.

Syrië-gangers
Maar met het einde van het wapenembargo wordt het voor EU-staten ook lastiger om op te treden tegen Syrië-gangers. De gedachte bij veel moslimjongeren zal waarschijnlijk zijn: als onze regeringen de strijd tegen Assad steunen, waarom mogen wij dat dan niet?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden