Interview

Waarom heb ik Eveline dat vliegtuig in laten gaan?

"Ik mis haar iedere dag. Ik blijf altijd haar trotse broer."Beeld Merlin Daleman

Twintig jaar geleden crashte een Hercules op vliegbasis Eindhoven. Vierendertig inzittenden stierven, onder wie Eveline (26), het zusje van Ruud van der Burgt.

Soms voelt hij haar nog om zich heen. Zoals die keer dat hij met 100 kilometer per uur over de snelweg raasde en op de radio ineens 'Music' van John Miles voorbijkwam. De bekende klanken raakten hem. Dit was hun liedje, het nummer waar hij met zijn zus zo vaak naar geluisterd had. Terwijl de eerste traan in zijn schoot viel, begonnen de achteruitrijlichten plotsklaps te knipperen. Eveline kwam even hallo zeggen.

De fatale maandag is vandaag precies twintig jaar geleden. Ruud van der Burgt uit Bergen op Zoom (1967) en zijn gezin kwamen net thuis na een dagje rondsjouwen in de Antwerpse dierentuin toen de telefoon om iets over zessen rinkelde. "In Eindhoven is een vliegtuig neergestort en we denken dat Eveline er in zit", klonk de stem aan de andere kant van de lijn.

Hij voelde zich opgelucht toen hij zijn enige zusje de donderdag daarop in het mortuarium zag. Daar lag ze, met op haar lichaam zwarte stukjes plastic die door de brand op haar huid terecht waren gekomen. Ze straalde rust uit, al was het opgestroopte en losgelaten vel rond haar polsen akelig om te zien. Met touwen om haar onderarmen hadden ze Eveline uit het vliegtuig getrokken, begreep hij.

Stiekeme hoop
Drie dagen lang had de familie Van der Burgt stiekeme hoop gehad. Sommige fanfareleden bleken elkaars jasjes te hebben gedragen, wat het identificeren van de slachtoffers bemoeilijkte. De organisatie van Eveline's crematie was al in gang gezet, maar was ze toch niet een van de overlevenden op de intensive care? Nu konden ze er niet meer omheen. "Mijn gescheiden vader en moeder en ik, we werden eilandjes. Het was ieder voor zich."

De tijd heelt de wonden niet. Wel worden de scherpe randjes zachter. "Jaren was ik boos, op alles en iedereen." Hij nam haar dood zichzelf kwalijk. Eveline had haar broer een paar dagen voor de fatale terugtocht opgezocht op zijn vakantieadres. Toevallig verbleef zijn gezin in een dorp bij het Italiaanse Modena, waar zij en de rest van de militaire fanfare meededen aan een muziekfestival.

"Ze vertelde dat ze opzag tegen de reis terug naar Nederland. Al dat lawaai van zo'n vrachtvliegtuig en het uren moeten hangen in een parachute in plaats van een gewone stoel." Hij stelde zijn zus voor met hem naar Nederland te rijden, in de auto. Ze weigerde. "Ik heb me een lange tijd schuldig gevoeld. Waarom heb ik toen niet meer druk gezet? Ik was haar oudere broer, ik had haar moeten beschermen."

Ruud van der BurgtBeeld Merlin Daleman

Ook op Eveline was hij boos. "Ze had niet dood mogen gaan en ik verfoeide mezelf weer dat ik dat haar kwalijk nam." Ruud voelde zich eenzaam in zijn verdriet. "Ook omdat mijn zus alle aandacht opeiste. Het ging nergens anders over dan over Eveline." Een bekend gevoel. "In mijn beleving vond iedereen haar altijd de mooiste, de liefste en de slimste. Dat werd nu versterkt, jarenlang was ik de broer van Eveline in plaats van Ruud."

En dan waren er nog de vele vraagtekens rondom de ramp. Waarom was het gras die week niet gemaaid, zodat de vogels die de motoren in vlogen zich konden verstoppen? Waarom besloot de piloot een doorstart te maken met één motor? Waarom vertelde de luchtverkeersleiding de brandweer dat er geen passagiers in het vliegtuig zaten?

Fout op fout
"Die dag is fout op fout gestapeld. Zo heeft de brandweer na het blussen twintig minuten gewacht. Hadden ze het vliegtuig meteen gecheckt, dan waren er meer overlevenden geweest. Later hebben ze de slachtoffers gekoeld met bluswater, waardoor gewonden zijn gestikt."

De eerste tien jaar na de dood van zijn zusje wilde Ruud de onderste steen boven krijgen. "Die losse eindjes vreten je op, ik wilde met een vinger kunnen wijzen. Ik herken het gevoel van onmacht bij de nabestaanden van de MH17-ramp zó goed. Nadat dat vliegtuig crashte was ik ook weer veel bezig met Eveline."

Toch voelt de pijn tegenwoordig anders. "Zeven jaar lang kon ik niet met het verlies omgaan, ik was alleen maar met mezelf bezig." Hij scheidde van zijn vrouw en brak met zijn vader, die zijn woede niet begreep. "Ik herinner me amper wat van die periode, het is een hap uit mijn leven.'' Uiteindelijk liet hij zich in 2003 drie maanden lang opnemen in een psychiatrische instelling. "Daarna pas heb ik langzaam kunnen accepteren dat de puzzel altijd onaf zal blijven en kon ik het verlies een plekje geven."

Ruud is een andere man geworden. "Ik ren niet meer gehaast door een leven gedomineerd door werk. Ik volg mijn hart en maak veel muziek, net als Eveline deed met haar hoorn. Ik leef." Hij is nog weleens jaloers als hij broers en zussen samen ziet. "Want ik had er ook een, en wat voor een. Eveline en ik konden elkaar zonder iets te zeggen aankijken en plotseling in lachen uitbarsten. De hele stad was dol op haar en mist haar nog steeds. Ik ook, iedere dag. Ik blijf altijd haar trotse broer."

Crash op 15 juli 1996

Op 15 juli 1996 stortte een Belgische Lockheed C-130 Hercules neer op vliegbasis Eindhoven. De ramp kostte 34 mensen het leven, de overige zeven inzittenden raakten zwaar gewond. Hulpverleners wisten niet dat het Fanfarekorps der Koninklijke Landmacht aan boord van het vliegtuig was, waardoor de slachtoffers pas twintig minuten na de crash werden ontdekt. Ondanks meer dan twintig onderzoeken naar de crash, is de exacte toedracht nooit opgehelderd. Waarschijnlijk deed een zwerm vogels drie van de vier motoren uitvallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden