Column

Waarom gunt de EU de Grieken geen nieuw begin?

Leonie Breebaart. Beeld Maartje Geels
Leonie Breebaart.Beeld Maartje Geels

Interessant hoe verschillend je kunt reageren op falend beleid. Nadat de Europese Rekenkamer snoeiharde kritiek had geuit op de internationale hulp aan Griekenland, vroeg PVV’er Tony van Dijck meteen een debat aan. Niet uit medelijden met de Grieken. Maar om het weggegooide geld.

Ondanks de 265 miljard aan uitbetaalde hulpleningen die Griekenland de afgelopen zeven jaar binnenkreeg, is het namelijk de vraag of het land halverwege 2018 zoals gepland op eigen benen kan staan. En of Nederland zijn miljoenen terugkrijgt.

Weekblad Elsevier - altijd paraat om Neêrlands belangen te verdedigen - constateerde cynisch: “Een motie om in de toekomst in een vergelijkbare situatie alleen mee te doen als er keiharde garanties zijn dat het geld optimaal wordt besteed, zal het niet halen, vanwege onze ‘internationale solidariteit’.” Solidariteit, benadrukt Elsevier, met een land waar de salarissen hoger liggen dan in Duitsland! Hallo, beste Grieken, denk je dan, word eens wakker in de 21ste eeuw! Wij Nederlanders mogen toch ook niet zo vroeg met pensioen? Wij zijn toch ook onze verzorgingsstaat kwijt? Grow up!

Voor het gemak verzwijgt Elsevier dat de Grieken inmiddels best ruw geland zijn in de 21ste eeuw. Velen hebben al maanden geen salaris gezien. Als ze tenminste nog werk hebben: de werkloosheid ligt inmiddels hoger dan 20 procent; onder jongeren is dat zelfs zo’n 40 procent, zodat ouders hun kroost stimuleren om naar het Noorden vertrekken - wat Elsevier-lezers niet zullen toejuichen. Ook zijn de dagelijkse boodschappen in Griekenland - een potje olijven, een zak tomaten - ontstellend duur, zoals ik deze zomer als toerist zelf kon constateren. Terwijl de lonen met 15 tot 30 procent zijn gedaald.

Sociaal effect

Maar je hoeft niet met de Grieken mee te leven, om te snappen dat té snelle en té strenge bezuinigingen geen mens stimuleren om de boodschappenkar elke week vol te gooien, een flatje aan te schaffen of een bedrijf te beginnen. De maníer waarop de Europese Commissie Griekenland wil laten terugbetalen, bijvoorbeeld door de snelle weg van verhoogde btw en accijnzen, blijkt gewoon niet effectief. Dat is ook de kritiek van de Rekenkamer: over het sociale effect van de door de EU opgelegde bezuinigingen is niet nagedacht. Dat heeft gevolgen, niet alleen voor mensenlevens, ook voor het Griekse vermogen financieel onafhankelijk te worden.

De Grieken die ik deze zomer sprak, legden graag een vergelijking met Duitsland van na de oorlog. Dat kreeg in 1953 de helft van de schulden kwijtgescholden, ondanks de verwoesting en massamoord die Hitlers soldaten ook in Griekenland hadden bewerkstelligd. Die halve kwijtschelding, weten we, maakte het Wirtschaftswunder mogelijk. Waarom gunt de EU - en de machtige Merkel - de Grieken zo’n nieuw begin dan niet? Zou dat niet gewoon de meest realistische manier zijn om Griekenland uit het slop te trekken - wat uiteindelijk in het belang zou zijn van heel Europa?

Ik moet zeggen: na dit Rekenkamer-rapport klinkt dat als een terechte vraag.

Leonie Breebaart is filosoof en redacteur van Trouw. Hier vindt u meer van haar columns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden