Column

Waarom gunnen zij ongelovigen het licht in de ogen niet?

Boris van der Ham, voorzitter van het Humanistisch Verbond, bood de Tweede Kamer Commissie voor Buitenlandse Zaken een rapport aan over de onderdrukking van ongelovigen in de wereld. Beeld ANP

Goed dat Boris van der Ham aandacht vroeg voor het lot der atheïsten. De voorzitter van het Humanistisch Verbond beschreef dinsdag op deze pagina's hoe ongelovigen wereldwijd meer en meer in het nauw geraken.

Hoewel hun getal groeiende schijnt te zijn, is er sprake van 'grote druk'. Van der Ham baseert zich op het jaarlijkse 'Freedom of Thought Report' van de internationale humanistische koepelorganisatie IHEU dat gisteren verscheen.

Inderdaad biedt dat een uiterst mismoedig makende inventarisatie van wat je als ongelovige zoal kan overkomen. Ook in een land als de Verenigde Staten word je als openlijke atheïst gediscrimineerd. En in de moslimwereld is de situatie volgens Van der Ham 'nog vele malen erger'. In liefst dertien islamitische landen riskeer je de doodstraf bij 'ongeloof' en 'afvalligheid'.

Mishandeld
Gewoon een tijdje in de cel belanden kan uiteraard ook. Zie de Palestijnse atheïst Waleed Al-Husseini, afkomstig van de Westbank, wiens relaas deze week verscheen op de Amerikaanse site The Daily Beast. Hij verdween in oktober 2010 voor tien maanden achter de tralies. Vergrijp: hij had zijn overtuigingen via een blog en Facebook uitgedragen. In de gevangenis werd hij naar eigen zeggen mishandeld door de bewakers, die voortdurend wilden weten wáár hij zijn opvattingen vandaan haalde. Daar moest volgens hen wel een samenzwering, een geheimzinnig plot achter schuilen. "Het idee dat ik simpelweg mijn eigen, particuliere denkbeelden wilde uiten was hun vreemd."

Nu wacht Al-Husseini al een half jaar op asiel in Parijs. Treurigste zinnetje: "Ik zit in mijn eentje in een vreemde stad, afgesneden van mijn vrienden en mijn familie - alleen vanwege mijn woorden."

Het blijft me mateloos fascineren: waarom gunnen zoveel gelovigen op deze planeet andersdenkenden het licht in de ogen niet?

Geen godshuizen sluiten
De vraag klemt temeer omdat het omgekeerde bij mijn weten zelden het geval is. Atheïsten als Al-Husseini zouden het niet in hun hoofd halen om te eisen dat iederéén hun goddeloze opvattingen onderschrijft. Zij willen, zoals wijlen PvdA-prominent Bart Tromp ooit eens fijntjes opmerkte, geen godshuizen sluiten, toneelstukken of tentoonstellingen verbieden, boeken verbranden of schrijvers vermoorden, louter "omdat zij zich in hun heilige atheïsme gekwetst voelen". Noch eisen ze dat "echte atheïsten atheïstische hoeden, petten of dassen dragen, alleen atheïstisch voedsel en drank gebruiken, en dat andersdenkenden zich aan deze eisen aan moeten passen".

Het enige dat atheïsten als Al-Husseini eisen is de vrijheid om ongelovig te zijn. Gek genoeg heeft nog nooit iemand me kunnen uitleggen waarom dat zoveel weerstand oproept. Maar ik houd me van harte aanbevolen.

In genoemd rapport komt Nederland er trouwens gunstig vanaf. Wat heet. Het behoort (wederom) tot de piepkleine categorie 'free and equal'. Wel is volgens de IHEU de 'sociale druk' die binnen conservatieve religieuze groeperingen wordt uitgeoefend op pakweg vrouwen, seksuele minderheden en mensen met vrijzinniger geloofsopvattingen een punt van 'voortdurende zorg'. En zelfs hier zou er sinds de moord op Theo van Gogh sprake zijn van "een zekere zelfcensuur in het publieke debat rond religie in het algemeen en de islam in het bijzonder".

Wat gaan we daaraan doen? Ik houd me van harte aanbevolen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden