Commentaar

Waarom er meer controle op de eurogroep nodig is

Voorzitter van de eurogroep Jeroen Dijsselbloem tijdens een persconferentie in april dit jaar van de eurogroep in Malta. De ministers van Financien van de eurolanden vergaderen er over het steunprogramma voor Griekenland.  Beeld ANP
Voorzitter van de eurogroep Jeroen Dijsselbloem tijdens een persconferentie in april dit jaar van de eurogroep in Malta. De ministers van Financien van de eurolanden vergaderen er over het steunprogramma voor Griekenland.Beeld ANP

Een creatief idee op basis van een juiste analyse, dat echter volledig van realiteitszin gespeend is. Helaas, moet daaraan worden toegevoegd.

Het pleidooi van de Franse econoom Thomas Piketty voor meer democratische controle op het beleid van de eurolanden is krachtig, maar wordt gelanceerd in een politiek klimaat dat voor zijn aanbevelingen totaal geen ruimte biedt.

Het pamflet van Piketty en een aantal Franse collega’s, dat vorige week donderdag in Nederlandse vertaling verscheen, pleit voor een apart parlement voor de eurolanden. Daarmee zou democratisch draagvlak dienen te worden gecreëerd voor beleid waarop nu geen enkele democratische controle mogelijk is.

De eurogroep, vooralsnog nog voorgezeten door ­Jeroen Dijsselbloem, is een door niets en niemand gecontroleerd gezelschap dat desalniettemin vergaande beslissingen neemt. Neem bijvoorbeeld alle dwingende voorschriften die de Griekse regering van de eurogroep opgelegd kreeg. De besluiten vallen in de eurogroep en geen haan die er nog naar kraait.

Nationale parlementen hebben weliswaar bemoeienis met de eurogroep, maar dat is wat anders dan stelselmatige controle en verantwoording van genomen besluiten. In Nederland debatteert de Tweede Kamer bijvoorbeeld voorafgaand aan een vergadering van de ­eurogroep over onderwerpen die op de agenda van de eerstvolgende vergadering staan, maar daar blijft het door de bank genomen dan ook bij.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Thomas Piketty:  hij kan het analytische gelijk aan zijn kant hebben, maar er is in politieke zin nog geen begin van een mogelijkheid is om zijn ideeën ook te realiseren. Beeld AFP
Thomas Piketty: hij kan het analytische gelijk aan zijn kant hebben, maar er is in politieke zin nog geen begin van een mogelijkheid is om zijn ideeën ook te realiseren.Beeld AFP

Utopie

Een apart parlement voor de eurogroep is in deze context niet meer dan logisch, maar tegelijkertijd een utopie. Er is geen nationale regering die toe wil geven dat veel van het monetaire en financiële beleid niet meer in eigen handen is en de instelling van een dergelijk parlement zou nu juist daarvan een expliciete ­erkenning zijn.

Uiteindelijk, mocht op de langere termijn blijken dat de euro toch een succes wordt, is het onvermijdelijk dat er democratische controle komt. Het is dan echter ook onvermijdelijk dat er één begroting komt voor de eurolanden.

Zo gesteld wordt duidelijk waarom Piketty en de zijnen wellicht het analytische gelijk aan hun kant hebben, maar dat er in politieke zin nog geen begin van een mogelijkheid is om dat ook te realiseren.

Vooralsnog lijkt het daarom beter de controle van ­nationale parlementen te verbreden en te verdiepen. Of, zoals Europarlementariër Bas Eickhout van GroenLinks in deze krant suggereerde, een aparte commissie van het Europees parlement met deze taak te belasten.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees hier andere commentaren van de hoofdredactie van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden