Waarom de Syrische oppositie niet voor het instellen van veilige zones is

Een lid van de rebellendelegatie moet de besprekingen verlaten. Beeld AFP

Regionale machten komen tot een akkoord over Syrië, maar de oppositie is faliekant tegen.

Iran en Turkije omarmen een Russisch voorstel om veilige zones op te zetten in Syrië. Het gisteren in Kazachstan gepresenteerde plan is volgens de VN 'een stap in de richting van een werkelijk einde aan de vijandelijkheden'. 

Toch is er geen reden voor te veel optimisme: de gewapende tegenstanders van de Syrische president Bashar al-Assad zijn mordicus tegen en verlieten tierend de ondertekeningsceremonie. Assads regering is wel voorstander van de veilige zones, maar wil tegelijkertijd in het hele land 'terroristen blijven bevechten'. Assad noemt al zijn tegenstanders 'terroristen'.

De zogenoemde 'de-escalatie zones' die Moskou voorstelt, lijken op het eerste gezicht in het voordeel van de Syrische oppositie. In door hen bezette gebieden zouden hulporganisaties toegang moeten krijgen terwijl het geweld daar stopt. Het gaat onder meer om een gebied ten oosten van hoofdstad Damascus en een belegerd gebied nabij de stad Homs. In ruil zouden de oppositiegroepen in deze gebieden zich moeten aansluiten bij de strijd tegen Islamitische Staat en het Nusra-front, een afsplitsing van Al-Qaida.

Bezwaren

Toch wil de oppositie niets weten van de deal. Zij hebben twee grote bezwaren. Ten eerste vrezen zij dat het inrichten van vier veilige zones een stap is naar de formele opsplitsing van Syrië tussen het Assad-regime en de rebellen. Sinds het begin van de opstand in 2011 heeft de oppositie zich altijd gericht op het ten val brengen van Assad. Zij willen het land als geheel onder nieuwe leiding brengen. Het andere bezwaar van de oppositiegroepen is dat Iran het plan mede heeft bedacht en de uitvoering moet helpen garanderen.

De voornamelijk soennitische Syrische oppositie moet niets hebben van de sjiitische Iraniërs, die volgens hen het sektarisch conflict juist opstoken. "Iran vermoordt het Syrische volk", zei Abu Osama Golani, een rebellenleider die bij de gesprekken was. "Die moordenaar kan niet onze redder zijn."

De precieze uitvoering van het plan is op dit moment nog onduidelijk. Onbekend is bijvoorbeeld of er internationale waarnemers of zelfs een vredesmacht naar de belegerde gebieden worden gestuurd om toezicht te houden op de overeenkomst. Als alle partijen zich houden aan het staakt-het-vuren, dan zullen Russische en Syrische gevechtsvliegtuigen vanaf zaterdag niet meer over de rebellengebieden vliegen, volgens Russische diplomaten.

Opvallend is dat de Amerikanen zich relatief afzijdig hielden bij de vredesbesprekingen in de Kazachse hoofdstad. Pas na een telefoongesprek eerder deze week tussen de presidenten Trump en Poetin stuurde Washington een diplomaat naar de gesprekken in Kazachstan. De twee hoofdsteden lieten toen al doorschemeren meer samen te willen werken rond het Syrische conflict.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden