Opinie

Waarom de paus een idioot rehabiliteert

Noem het een ongelukkige samenloop van omstandigheden: een paus die de (schijn)eenheid van de rk-kerk herstelt met de rehabilitatie van vier bisschoppen en de toevalligheid dat er zich onder hen één bevindt die in diezelfde week de holocaust ontkende. Dan nog blijft het onbegrijpelijk. Op het moment immers dat de paus het decreet ondertekende, had hij er uitvoerig kennis van genomen. Desondanks tekende hij, de idioterie van de bisschop op de koop toenemend.

De bisschop in kwestie heet Richard Williamson, een voormalige Anglicaanse Engelse geestelijke, die zich begin jaren tachtig enthousiast aansloot bij de anti-modernistische katholieke priesterbroederschap Pius X (FSSPX). Een man die in complotten gelooft. In december 2007 verklaarde hij voor de Britse tv dat de verschrikkingen van ’Nine/Eleven’ niet het werk waren van moslimterroristen, maar van de Amerikaanse geheime dienst om de weg vrij te maken voor de invasies in Afghanistan en Irak. En vorige week verklaarde hij voor de Zweedse tv dat er ’overweldigend bewijsmateriaal’ bestaat dat er in de Tweede Wereldoorlog geen zes miljoen, maar hooguit 200.000 tot 300.000 Joden zijn omgekomen: niet vergast, maar als gevolg van uitputting.

Vraag: heeft deze broederschap van de vier gerehabiliteerde bisschoppen iets met deze uitspraken van doen? Niet rechtstreeks. Maar het is wel een rare club. De broederschap werd opgericht door de omstreden Franse aartsbisschop Marcel Lefèbvre, als reactie op de hervormingen van het Tweede Vaticaans Concilie (1962-’65) en opgedragen aan de heiligverklaarde paus Pius X, die in 1907 met zijn encykliek ’Pascendi’ een heksenjacht ontketende tegen alles wat naar moderniteit zweemde. In 1988 benoemde Lefèbvre vier bisschoppen (onder wie Williamson) zonder toestemming van de paus, wat tot hun excommunicatie leidde.

Wie was Pius X? Zoals onze (oud) kerkredacteur Pieter van der Ven hem in één van zijn afscheidsartikelen typeerde: „Katholieken die democratie, tolerantie, de scheiding van kerk en staat positief begroetten, ze waren hem een gruwel. Pius zag trouwens de hele wereld ten onder gaan aan atheïsme, zedenverval, universitaire hybris, de macht van Joden en vrijmetselaars, één grote samenzwering van Darwin, Faust en Freud. In zijn ’Pascendi’ zette hij de toon voor een interne, giftige kerkoorlog. Modernisten zijn ’holle praters en verleiders’, ’vijanden van het kruis’, ’kwaadstichters’, ’allerverderfelijkste vijanden van de kerk’.”

En: „Een bisschop van deze ’Fraternité van de H. Pius X’, Richard Williamson, zal niet rusten vóór de dwalende kerk van Rome tot inzicht komt en radicaal terugkeert tot ’Pascendi’. (...) Een paar weken geleden (we schrijven 8 september 2007, WB).) wierp paus Benedictus XVI de Fraternité een bot toe: de oude mis mag weer – met Latijn en oude formulieren en de ’rug naar het volk’. Maar Williamson laat zich niet bij de neus nemen. In augustus schreef hij op zijn weblog: die mis is niet genoeg ’om traditionele katholieken terug te voeren naar het drijfzand van de conciliekerk”.

De conclusie dient zich aan: anders dan de drie andere bisschoppen voelde Williamson niets voor rehabillitatie, voor terugkeer naar de moederkerk. De broederschap met zijn geloof in complotten doet het goed met 465 priesters, 160 seminaristen en volle kerken in 27 laden. Waarom zich met zo’n broederschap in ’drijfzand’ begeven? En om het de paus nog eens goed in te peperen trapte hij de Joden fors op de ziel. Het ’judaïsme’ is ook volgens de broederschap een ’valse’ godsdienst, dat met zijn holocaust-fabeltje op teveel mededogen mag rekenen. De paus zal ervan gegruwd hebben. Anderzijds vond hij herstel van eenheid net een tikkeltje belangrijker en dus nam hij die bisschop en zijn rare broederschap maar op de koop toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden