3 redenen

Waarom de ex-paus veilig in Vaticaanstad blijft wonen

Mater Ecclesiae in Vaticaanstad Beeld afp

Paus Benedictus XVI heeft een goede band met zijn broer, die in Duitsland woont. Toch gaat hij na het einde van deze maand niet bij hem in de buurt wonen. Waarom eigenlijk?

1. Zijn woning kan een bedevaartsoord worden
Als Ratzinger terugkeert naar zijn geboorteland en weer in Duitsland gaat wonen, leeft hij als iedere andere burger. Dat kan prettig zijn, maar levert ongetwijfeld ook grote problemen op. De kans dat zijn woning een bedevaartsoord wordt is groot. Ratzinger is bovendien niet het type dat energie krijgt van massale belangstelling.

Ook voor het Vaticaan is die burgerstatus potentieel gevaarlijk. Ratzinger zou dagelijks moeten opletten dat hij zich niet uitlaat over kerkelijke, morele of theologische zaken. Veel rooms-katholieken zullen immers gewicht toekennen aan zijn uitspraken, en dat is bepaald niet handig voor Ratzingers opvolger.

Zwijgen zal soms eenvoudig zijn (hij bespaart zich al een hoop problemen door simpelweg niet te preken), maar kan zijn vrijheid ook flink beperken (hij zou zich alleen op straat kunnen begeven als hij zijn lippen stijf op elkaar houdt). Het risico dat hij zijn opvolger overschaduwt lijkt te groot. Een anonieme functionaris van het Vaticaan deed een eventuele verhuizing naar Duitsland deze week af als 'erg problematisch'.

2. Zijn beveiliging is niet toereikend
De vraag of Duitse politie hem wel voldoende kan beschermen speelt een rol, geeft een andere Vaticaanse functionaris toe aan Reuters. Ratzingers veiligheid kan niet worden gegarandeerd.

'We hebben geen geheime dienst die voor een team beveiligers kan zorgen, zoals soms bij ex-presidenten gebeurt.' Overigens lijken de twijfels over de capaciteit van de Duitse politie geen halszaak - het is slechts één van de argumenten tegen zijn verhuizing.

3. Immuniteit: 'vooral een theoretisch gevaar'
De afgelopen dagen werd gesuggereerd dat Ratzinger vooral in Vaticaanstad zou blijven omdat hij buiten het stadstaatje aangeklaagd kan worden voor, bijvoorbeeld, medeplichtigheid aan het verdoezelen van seksueel misbruik. Er werden de afgelopen jaren al enkele aanklachten tegen hem ingediend. In Vaticaanstad zou hij veiliger zijn.

Anonieme functionarissen erkennen dat die juridische overwegingen een rol spelen. Kerkjurist Rik Torfs noemt vervolging vandaag in Trouw echter vooral een theoretisch gevaar. 'Stel dat Benedictus na zijn terugtreden in Beieren gaat wonen, en voor het Internationaal Strafhof in Den Haag gedaagd zou worden. Dan is het uitgesloten dat Duitsland hem zou uitleveren. Dat is politiek niet te verkopen. Angela Merkel doet dat nooit.'

Bovendien is Ratzinger niet juridisch aanspreekbaar op de daden van zijn bisschoppen. Torfs: 'Bisschoppen horen niet tot zijn volk, ze zijn volkenrechtelijk niet zijn onderdanen.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden