Waarom blijft seksueel misbruik tijdens VN-vredesmissies zo'n groot probleem?

Secretaris-generaal van de VN Ban Ki-moon Beeld afp
Secretaris-generaal van de VN Ban Ki-moonBeeld afp

Het klinkt cru: seksueel misbruik of uitbuiting tijdens vredesmissies van de Verenigde Naties (VN). Vorig jaar kwamen 99 meldingen van misbruik of uitbuiting door VN-personeel binnen, blijkt uit een rapport van secretaris-generaal Ban Ki-moon. Het jaar daarvoor kwamen er 80 meldingen binnen. Waarom is het een terugkerend probleem?

De meldingen richten zich onder meer op politiemensen en militairen die actief waren onder de VN-vlag. Zij komen uit 21 landen en namen deel aan in totaal tien vredesmissies.

Het misbruik zou hebben plaatsgevonden tijdens vredesmissies in landen als Mali, Haïti en Ivoorkust. In 2014 registreerden de VN nog 80 beschuldigingen van seksueel misbruik door medewerkers.

Van Kosovo tot Congo, van Burundi tot Bosnië: bij bijna alle vredesoperaties komt seksueel misbruik van vrouwen en kinderen voor. De soldaten komen overal vandaan: Australië, Pakistan de VS. Ook Nederland is in de jaren negentig in Angola in verlegenheid gebracht door soldaten die seksuele relaties aangingen met minderjarigen. Ze werden niet vervolgd.

Patriachale ideeën
Waarom blijft misbruik dan zo verbonden aan vredesmissies? Volgens professor Muna Ndulo van de Amerikaanse Cornell Universiteit, die veel onderzoek deed naar misbruik tijdens missies, zijn er verschillende verklaringen.

Ndulo zei eerder tegen Trouw: "Bestaande patriarchale ideeën worden in conflictsituaties versterkt. Blauwhelmen zijn in conflictgebieden, waar vaak extreme armoede heerst, de enigen die toegang hebben tot geld en voedsel. Als vredessoldaten worden ze ook nog eens vertrouwd door de bevolking. Misbruik van die positie ligt op de loer."

Berechting
Ook is transparantie een probleem volgens Ndulo. Waar de VN verplicht zijn om seksueel misbruik te melden aan het land van herkomst van de dader, gebeurde dit bijvoorbeeld vorig jaar bij misbruik door zestien Franse soldaten niet. Een VN-medewerker lekte het rapport.

Terwijl de landen van herkomst moeten zorgen voor bestraffing, zegt Ndulo. "Maar over die afwikkeling is weinig openheid. Dat leidt ertoe dat misbruik helaas een structureel probleem is."

Het zou volgens de professor ook praktischer zijn als blauwhelmen die zich misdragen in het land waar het misdrijf gepleegd is worden berecht. In het rapport van Ban Ki-moon staat ook dat dit mogelijk moet worden. Ook moet er volgens het rapport een DNA-register worden opgericht voor vredestroepen. Deze maatregelen zouden het misbruik moeten terugdringen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden