Aardbeving

Waarom blijft de aarde beven in Italië?

Een inwoner van Norcia wordt geholpen na de aardbeving. Beeld EPA
Een inwoner van Norcia wordt geholpen na de aardbeving.Beeld EPA

De Italianen kregen het vanochtend opnieuw voor hun kiezen: een verwoestende aardbeving met een kracht van 6.5 op de Schaal van Richter, met het epicentrum in het plaatsje Norcia. Vorige week woensdag was het ook al raak, en op 24 augustus veranderde het bergdorp Amatrice in een puinhoop en kwamen 298 mensen om. Vijf vragen over het aanhoudende natuurgeweld in Midden-Italië.

Het was een loodzware aardbeving en toch vielen er gisteren geen doden. Hoe kan dat?

De beving was nog krachtiger dan de andere bevingen die de afgelopen maanden in dit deel van Italië zijn voorgekomen. Maar juist omdat de aarde al eerder zo angstaanjagend heeft getrild en veel huizen en andere gebouwen daardoor zijn beschadigd, hadden duizenden bewoners de streek al verlaten. Bovendien zijn de huizen in het middeleeuwse Norcia na de verwoestende aardbeving van 1979 massaal en goed verstevigd. Twee kerken, uit de dertiende en zestiende eeuw, zijn daar wel ingestort. Tienduizenden mensen zijn dakloos.

De aardbeving is ook in Rome duidelijk gevoeld. Is daar schade?

Ja, zelfs in de hoofdstad - grofweg honderdvijftig kilometer van het epicentrum - zijn er wat scheuren in viaducten en flatgebouwen ontstaan. De metro is de hele ochtend stilgelegd, voor controle. De scholen blijven morgen nog dicht. En uit voorzorg gingen de rondleidingen voor toeristen in het Quirinaal, het presidentieel paleis, niet door. De Romeinen zijn flink geschrokken, helemaal degenen die op de hogere verdiepingen wonen: hun appartementen schudden behoorlijk heen en weer. Sommigen zijn onder een deurpost gaan staan of onder hun bed gekropen.

Een kapot huis in Pieve Torina. Beeld EPA
Een kapot huis in Pieve Torina.Beeld EPA

Hoe komt het dat er in Italië zo vaak aardbevingen zijn?

Italië ligt op de plek waar de Afrikaanse aardplaat tegen de Euraziatische aardplaat botst. Die botsing heeft miljoenen jaren geleden het Apennijnen-gebergte gevormd. Daarnaast kruipt ook de kleine Adriatische plaat, die vastzit aan de Afrikaanse, onder de Euraziatische. Die bewegingen zorgen diep onder de grond voor breuken en vervormingen. Die energie die daarbij vrijkomt, veroorzaakt aardbevingen. De zwaarste zijn er vooral in het uiterste noordoosten van het land, in de Apennijnen, in Calabrië en op Sicilië, maar bevingen komen in bijna heel Italië voor: elke dag worden er gemiddeld dertig gemeten.

Maar waarom komen er deze maanden in Centraal-Italië zo veel voor?

Italiaanse experts zeggen dat de Apennijnen tegenwoordig heel langzaam uit elkaar worden getrokken. Ze houden het erop dat door allerlei verborgen breuken nu een stukje aardkorst - van ongeveer twintig kilometer lang, tien kilometer breed en negen kilometer diep - aan het dalen is. De noordkant daarvan zou de bevingen van vorige week hebben veroorzaakt, de zuidkant die van augustus en gisteren. Dat uit-elkaar-getrek veroorzaakte onder andere in 2012 al de dodelijke aardbeving bij Modena en in 2009 die bij L'Aquila.

Een bel ligt op de grond in Norcia. Beeld AFP
Een bel ligt op de grond in Norcia.Beeld AFP

Kunnen die experts ook voorspellen of er nu nog meer aardbevingen komen?

Nee, de wetenschappers zijn helemaal niet in staat om aardbevingen aan te zien komen - zoals ze dat bijvoorbeeld wel bij vulkaanuitbarstingen kunnen. Geologen sluiten niet uit dat er nóg zwaardere aardbevingen in Midden-Italië zullen plaatsvinden, binnen een paar dagen, weken of maanden. Ze adviseren de overgebleven mensen in het rampgebied, die in huizen wonen die mogelijk niet aardbevingsbestendig zijn, om weg te gaan en voorlopig weg te blijven.

Enorme kosten

Premier Matteo Renzi belooft dat alle huizen, kerken en bedrijven in de getroffen dorpen zullen worden opgeknapt of herbouwd. De kosten daarvoor lopen in de miljarden. "Dat geld is er. We laten ons niet tegenhouden door technocratische regels", zei Renzi gisteren.

Hij doelt op het feit dat de Italiaanse regering de enorme kosten buiten de begroting wil houden. Rome is daarover aan het armpje drukken met Brussel. De Europese Commissie eist namelijk dat Italië zijn begrotingstekort verder terugdringt en dus met extra bezuinigingen komt ter compensatie van deze onvoorziene rampuitgaven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden