Waarom Aung San Suu Kyi China bezoekt

Aung San Suu Kyi.Beeld reuters

De Burmese oppositieleidster Aung San Suu Kyi brengt een memorabel bezoek aan China.  Memorabel omdat China tientallen jaren de trouwste bondgenoot van het militaire junta-regime in Burma was dat Suu Kyi 15 jaar onder huisarrest plaatste vanwege haar activisme voor democratie. Bovendien is het niets voor Peking om een voormalig dissident die bekend staat als democratisch icoon te omarmen.

Waarom dan toch dit bezoek? Voor de Chinese gastheren gaat het allereerst om economische belangen. China's groei is deels afhankelijk van de mogelijkheden om grondstoffen te winnen en infrastructuur aan te leggen in buurlanden, waaronder Burma. Maar Chinese projecten stuiten steeds vaker op verzet sinds Burma zich in 2010 democratisch begon te hervormen. In 2011 werd de bouw van een Chinese megadam afgeblazen vanwege protesten van de lokale bevolking.

Nieuwe bondgenoten
Bijkomend probleem is dat het tussen China en de opvolger van het junta-regime, de huidige Burmese regeringspartij, het niet zo botert. Sinds het opheffen van de internationale sancties tegen het land is de relatie met de VS sterk verbeterd en dat gaat ten koste van China. De verhoudingen tussen China en Burma bereikten een dieptepunt toen het Burmese leger afgelopen maart per ongeluk een aantal Chinese burgers doodde. Het dropte enkele bommen die bedoeld waren voor Noord-Burmese rebellen aan de verkeerde kans van de grens.

Voor Peking dus de hoogste tijd om nieuwe bondgenoten te zoeken in het land dat zich steeds meer ontwikkelt richting een meerpartijenstelsel. De partij van Suu Kyi, de National League for Democracy, is populair en maakt een goede kans te winnen bij de parlementsverkiezingen in Burma van komend najaar. Zelf wordt Suu Kyi waarschijnlijk geen president. Daarvoor zou een wetswijziging nodig zijn omdat ze buitenlandse kinderen heeft. Maar dat ze grote invloed uitoefent op de Burmese politiek staat vast.

Pragmatisch
Suu Kyi zelf heeft zich sinds ze in 2010 weer actief werd in de politieke arena ontwikkeld tot een pragmatische politica. De 69-jarige Nobelprijswinnares zegt al jaren welwillend te staan tegenover Chinese investeringen. Toen ze in 2013 demonstraties bijwoonde tegen een Chinese kopermijn zei ze dat Burma en China 'als buren met elkaar op moeten kunnen schieten, of ze dat nu leuk vinden of niet.' De mijn was controversieel vanwege milieu- en gezondheidsrisico's. Het lijkt er op dat Suu Kyi zich wil presenteren als een verkiezingskandidaat die ook durft te kiezen voor de economische voordelen die een goede band met China zouden opleveren. Daarmee spreekt ze misschien een nieuw, minder idealistisch kiezerspubliek aan.

Het is afwachten of beide partijen krijgen wat ze willen. Voor de 'vriendin van het Westen' en de 'godin van de democratie', zoals sommige Chinese media Suu Kyi beschrijven, zijn er wel risico's verbonden aan het aanpappen met een autoritair regime dat dissidenten opsluit. Want wat zal haar achterban er bijvoorbeeld van vinden als de voormalige Nobelprijswinnares besluit te zwijgen over de mensenrechtensituatie in China ?

Voor China is het bezoek juist een kans om te benadrukken dat het land geen mening heeft over politieke veranderingen in buurlanden. Staatskrant de Global Times noemt Suu Kyi's reputatie 'irrelevant' en gelooft dat ze 'ook een goede vriend van China kan worden.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden