Reportage

Waarom Algerijnen massaal de straat op blijven gaan: ‘De Macht is als een kameleon’

Demonstrant Rachid Sparkoud: ‘Ik heb deze vlag bij me, omdat er nu een nieuwe opstand gaande is. Een nieuwe revolutie!’ Beeld Alex Tieleman

Al twee maanden is het onrustig in Algerije. De president is opgestapt, maar de demonstranten willen dat ook de andere oude machthebbers vertrekken.

“Dit is ons land en we doen wat we willen!”, schalt het door Algiers. De Algerijnse hoofdstad is voor de negende vrijdag op rij veranderd in een groen-witte zee. De nationale tweekleur, met rode halvemaan en ster, is overal aanwezig: rood-witte djellaba’s, cowboyhoeden, mohawks en krulpruiken luisteren het protest op.

De manifestaties die eind februari aanvingen, zijn inmiddels ­uitgewaaierd over bijna alle 48 Algerijnse wilaya’s (provincies). Alleen al in Algiers lopen de schattingen van het aantal demonstranten uiteen van 500.000 tot meer dan een miljoen.

Aanvankelijk keerde het protest zich tegen de vijfde termijn van voormalig president Abelaziz Bouteflika, die het Noord-Afrikaanse land na een hersenbloeding in 2013, onzichtbaar voor de bevolking, bleef besturen. Vanwege de druk van de straat zag hij af van deelname aan de deze maand geplande presidentsverkiezingen en trad af. Toch houden de massaprotesten aan. Die zijn inmiddels uitgegroeid tot een breed gedragen verzet tegen de gehele kliek rond de oud-president, die nog steeds in het zadel zit.

Zingende en trommelende meute

In de loop van de wekelijkse gebedsdag nemen ook vandaag weer honderdduizenden demonstranten bezit van de straten tussen de afgebladderde, grauwe huizenblokken in het stadscentrum.

De tienjarige Mohcine Taleb is met zijn vader Abdesselam, een meubelmaker uit de stad Blida, al in alle vroegte in hartje Algiers. “Dit is historisch. Dit zal hij zich later herinneren”, zegt Abdesselam, die nog even een krantje leest terwijl het plein voor de Grand Poste volstroomt. Mohcine draagt zijn Algerijnse vlag vandaag als een stropdas. Hij kijkt nieuwsgierig naar de zingende en trommelende meute.

Abdesselam is teleurgesteld dat de zogenoemde Arabische Lente die in de regio om zich heen heeft gegrepen niet tot politieke verandering in Algerije leidde. Nu er ‘nieuwe hoop’ is, wil hij erbij zijn. Een plicht voor iedere burger en Algerijn, vindt hij. “We moeten doorgaan, want Le Pouvoir (De Macht) is als een kameleon die steeds van kleur verandert.”

Bijltjesdag

De massademonstraties blijven effectief. Want na het aftreden van Bouteflika is het bijltjesdag onder zijn getrouwen. Als dominostenen vallen de zogenoemde ‘B’s’ om.

Eerder deze week gaf Tayeb Be­laïz, de president van de Constitu­tionele Raad, zijn positie op. Premier Noureddine Bedoui zou op het punt staan op te stappen. De andere ‘B’s’, interim-president Abdelkader Bensalah en Moad Bouchareb, baas van regeringspartij FLN, weten vooralsnog van geen wijken. Het FLN vergaarde roem tijdens de onafhankelijkheidsoorlog tegen de Fransen, maar verkeert als machtspartij nu in zwaar weer. 

Trots zwaait demonstrant Rachid Sparkoud met een Algerijnse vlag uit die vervlogen jaren als het protest goed op stoom begint te komen. Maar de glans van het stuk stof is er duidelijk af. “Ik heb deze vlag bij me, omdat er nu een nieuwe opstand gaande is. Een nieuwe revolutie!”, zegt hij vol vuur.

Het doorgaan van de nieuwe presidentsverkiezing, gepland voor 4 juli, is ondertussen uiterst onzeker. Demonstranten vinden het oneigenlijk dat de stembusgang is georganiseerd door de huidige machthebbers, tegen wie zij juist protesteren. De voorbereidingstijd is kort, zeker omdat de islamitische vastenperiode ramadan er in valt. Oppositiepartijen hebben al laten weten weinig te zien in deelname.

Debatgroepjes

Politicoloog Louisa-Dris Ait Hamadouche ziet een tussenregering van technocraten als de beste uitweg om de transitie in goede banen te leiden en eerlijke verkiezingen uit te schrijven, vertelt zij in de relatieve rust onder het standbeeld van de negentiende-eeuwse strijder Abdelkader. De bestaande oppositiepartijen worden volgens de academica gewantrouwd. Uit het straatprotest is nog geen onbetwiste leider of nieuwe eensgezinde beweging komen bovendrijven. “Goed georganiseerde nieuwe verkiezingen kunnen misschien pas over een jaar plaatsvinden”, voorspelt zij.

Na het vrijdaggebed stroomt het centrum van Algiers helemaal vol. Ait Hamadouche wordt bijna onder de voet gelopen door zingende demonstranten die een luidspreker op de schouders meezeulen.

Van demonstratiemoeheid of verlies van momentum lijkt na bijna twee maanden protesteren nog geen sprake. Op straat vormen zich spontaan debatgroepjes waar sprekers geen blad voor de mond nemen. Studente Manel Achour en een studiegenoot schreeuwen achter een hek op de universiteit om het vertrek van de zittende macht. “Wij gaan niet meer naar de lessen”, vertelt de negentienjarige studente Achour met twinkelende ogen. “Eerst moet de repressie stoppen”.

Lees ook:

Algerije gelooft niet in de beloftes van president Bouteflika

De Algerijnen, vooral de vele jongeren, betogen tegen hun regering. Dat president Bouteflika zegt dat hij op termijn zal opstappen, maakt niet veel indruk. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden