Waarom accepteren wij de burgerlijke dood van illegalen

In kerstverhalen komt het voor: mensen voor wie geen plaats is in herberg of maatschappij. Donkere winter, onzekerheid en eenzaamheid zijn niet alleen verhalen, ook realiteit. Tussen vijftien miljoen mensen zijn velen eenzaam. Aan de oorzaken is niet altijd iets te doen. Wel voor de duizenden aan wie namens ons een plaats wordt ontzegd. De illegale, niet uit te zetten vreemdelingen, die al jaren onder ons een miserabel bestaan leiden.

BOUKE JAGT

Vaak hebben ze een land van herkomst en is hun nationaliteit aannemelijk. Maar feitelijk zijn ze statenloos. Ze zijn gestraft met de burgerlijke dood. Ze hebben geen enkel burgerlijk en staatkundig recht. Niet op verblijf, noch op werk, verzekering, verzorging. Ze zijn voortdurend bang om gearresteerd te worden. Pas sinds 1996 is onder minister Borst bepaald, dat zij in noodsituatie medische hulp kunnen krijgen. Op 15 december stond in Trouw, dat de Brabantse politie de uitbuiting van illegalen gaat aanpakken. Ze waren soms in varkensstallen ondergebracht en kregen hongerlonen. Het is mogelijk dat dit alleen rond Helmond voorkomt. Waarschijnlijk is dit niet. Zouden er nergens anders mensen zijn, die rechteloze arbeiders tien, twaalf uur laten werken tegen een fooi zonder belasting en premies?

Laat hun ontberingen, hun geringe criminaliteit, hun merkwaardig vertrouwen op onze weldadigheid en hulpvaardigheid verder buiten beschouwing blijven. Laat het zo zijn dat velen in West-Europa met deze problemen worstelen, en toch vinden, dat die uitstoting zich verdraagt met mensenrechten en sociale verdragen. Als we ons beperken tot Nederland, blijft het raar en beschamend, dat wij een duurzaam rechteloze groep creëren, die jaarlijks groter wordt. Dit is in strijd met Nederlandse tradities en normen. Hoe is het mogelijk, dat wij dit accepteren en dat protesten hiertegen genegeerd worden? Het Burgerlijk Wetboek opent nu met artikel 1:

Allen die zich in Nederland bevinden, zijn vrij en bevoegd tot het genot van de burgerlijke rechten. Persoonlijke dienstbaarheden, van welke aard ook of onder welke benaming ook, worden niet geduld.

Is 'illegaal' geen benaming? Of mogen mensen zo gestraft worden, omdat de planeet er niet langer meer is voor de mensheid? De aarde is verdeeld geraakt in hermetische territoria, waartoe men alleen op strikte voorwaarden toegang krijgt.

Wij zijn tegen slavernij en uitzichtloze levensomstandigheden. Wij willen geen voze onderkant van de maatschappij, waar verscholen rechtelozen zich in leven moeten houden. Zo'n onderlaag ondermijnt en verhardt geleidelijk de samenleving.

Maar dan moet er een oplossing komen voor de niet verwijderbare 'illegalen'. Misschien pas na een termijn? Wellicht op voorwaarden? Mogelijk zelfs tegen een inburgeringsschuld? Dat is bespreekbaar. Maar het is onverantwoord om mensen onder ons burgerlijk dood te houden. Voor degenen die geen kant op kunnen, moet ooit een verblijfsvergunning komen. In hun belang? In ons belang. Een licht in de kou en de duisternis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden