Waarheen met de troep?

Onder het wakend oog van een camera glijdt de lift geluidloos naar de derde etage: een grijze betonnen vloer, een eindeloos gangpad met witte muren en deuren met hangsloten. Wederom camera's aan het plafond, net zoals ook diverse exemplaren buiten aan het gebouw zijn bevestigd. De wereld buiten lijkt ver weg in dit steriele pand met een constante temperatuur van twaalf graden.

Welkom in de wereld van Selfstorage: het laboratorium van het menselijk teveel. Hier verzamelen we, stapelen we, bergen we ons teveel aan bezittingen op.

Stil is het doordeweeks, maar in het weekend rijden auto's af en aan, inboedels worden in dozen vervoerd en kleine trolly's met koffers rollen over de vloer richting de boxen. Deze cabines bieden ruimte aan het overschot aan bezittingen waar de kleinbehuisde bevolking van de Randstad geen plaats voor heeft.

Ski-spullen, een verzameling teddyberen, de bekercollectie, een oldtimer, potten latex-verf, want je weet maar nooit wanneer je die weer nodig hebt, versleten schoenen, want die zaten eens zo lekker, de jas met de vele herinneringen, oude schoolschriften met eens belangrijke lessen, de plastic kerstboom en een ouderwetse pannenset voor het geval dat. Voor ieder volume aan bezit is opslagruimte beschikbaar, van een tot vijftig vierkante meter. ,,We hebben ruimte voor bezittingen van mensen die het huis zijn uitgezet, als een erfenis ergens gestald moet worden, huisraad tijdens een verbouwing of verhuizing'', zegt Erik Schuurbiers van Shurgard, het grootste self-storage bedrijf van Europa. Gevallen van extreme verzamelwoede komt hij zelden tegen. ,,Een oude dame in Den Haag huurt twee opslagruimtes omdat ze zoveel spullen vergaart. Maar alles wat ze verzamelt, geeft ze uiteindelijk weer weg aan goede doelen.''

Self-storage is een begrip dat meer behelst dan het aanbieden van lege boxen. De mens is van nature geneigd te verzamelen. In barre tijden is het altijd handig om iets achter de hand te hebben. Het moderne verzamelen is echter gestoeld op het simpele feit dat wij niet meer gewend zijn om te kiezen. Voorheen bestond er nog een ijzeren wet die het hamster-gedrag wist te beteugelen. Als de zolder en het tuinhuisje volgestouwd was, dan lag de oplossing voor méér ruimte voor handen: selectie. En zo werden stoffige dozen geopend, hoofdschuddend dichtgevouwen en met een zucht bij het vuilnis gezet. Want vaak bleek dat wat je nodig dacht te hebben, uiteindelijk overbodig bleek.

Hoewel niemand zal ontkennen dat een groot deel van ons bezit overbodig is, klampen we ons vast aan het idee dat we 'alles' nodig hebben. We bezitten, dus we 'zijn'. ,,Gaat u een supermarkt of een grootwarenhuis binnen, doorloopt u de grote winkelstraten van een stad: u zult meteen begrijpen dat u in de Tuin der Lusten, in het Aardse paradijs bent'', zegt de Franse filosoof Pascal Bruckner in zijn boek 'De verleiding van de onschuld'. Volgens hem houden winkelcentra's de kinderlijke droom in stand, dat al onze wensen ingewilligd kunnen worden. Zelfs als we de spullen niet kunnen kopen, dan dwalen we graag rond in deze droom. Reclamemakers brengen levenloze producten als 'kleine slaafjes die dag en nacht voor ons klaar staan'. En zo kunnen we ons verlustigen aan ons zelfvergaard bezit, onder eigen dak of in selfstorage.

In Amerika is de uitwerking al duidelijk zichtbaar: mensen bestellen producten die ze -zonder ze zelf eerst te bezichtigen- meteen laten afleveren in hun self storage-filiaal. Kiezen is niet nodig, het alsmaar vergaren van bezit gaat gewoon door. En ook wij laden, zuchtend en kreunend onder het gewicht van ons verzameling, de goederenhotels vol.

Is het hek van de dam nu je maximale opslagruimte simpelweg kunt huren? Volgens Schuurbiers niet. De behoefte om goederen op te slaan, bestond altijd al. ,,Zes jaar geleden was er nog geen self-storage in Nederland. Spullen werden bewaard in garageboxen of op zolder van familieleden. Jullie hadden dus wel de behoefte om goederen op te slaan, maar deze oplossing was nog niet voor handen.''

Chuck Barbo begon in 1970 in Washington met het aanbieden van selfstorage in kleine opslagcentra onder de naam Shurgard. Bedrijven brachten hun archieven, particulieren hun bezit. In 1995 werd de markt uitgebreid naar Europa. Inmiddels bezit Shurgard meer dan 610 vestigingen in 154 steden in Amerika, Canada, Nederland, België, Frankrijk, Zweden, Denemarken, Groot-Brittanië en Duitsland. Shurgard verwacht binnen drie jaar in Nederland het aantal filialen van 29 op te schroeven naar meer dan zestig. Een stijging van meer dan honderd procent. Er zijn momenteel circa zestig self-storage-bedrijven actief. De verwachting is dat het aantal aanbieders binnen vier jaar zal verachtvoudigen. City Box heeft zeven vestigingen en zoekt naar uitbreiding. De nieuweling Extrabox, nu te vinden met twee vestigingen in Wormerveer en Beverwijk, verwacht over vier jaar op vijftig locaties te zitten. Kortom: self-storage is een gat in de markt.

Vrees dat de goederenhotels eens níet volgeboekt zullen worden, heeft Shurgard niet. De modetrend om zo weinig mogelijk spullen in huis te hebben -de minimalistische levensstijl-, helpt een stevig handje mee. We willen het gevoel hebben dat we leven in een zee van ruimte in de te kleine woningen die een dichtbevolkte stad eigen is. En ook al willen we veel spullen hébben, ze willen zíen is een tweede.

,,In de Verenigde Staten is self-storage veel meer ingeburgerd dan hier'', zegt Schuurbiers, terwijl hij door het koele gangenstelsel van het eerste Nederlandse filiaal in Amsterdam (609 units, in totaal 5000 vierkante meter) wandelt. ,,Amerikanen verhuizen veel vaker en stallen vaak permanent hun spullen in selfstorage.''

In het krappe Nederland ontdekken steeds meer bedrijven het voordeel van deze 'goederenhotels met zelfbediening'. Ciska Bequet van het adviesbureau Cushman & Wakefield heeft net wat archiefstukken uit een box gehaald. Het totale 'dood-archief', papierwerk wat niet veelvuldig gebruikt wordt maar wel bewaard moet blijven, is in kasten opgeslagen. ,,Het is de tweede keer in zes maanden dat ik hier kom. In ons pand was geen ruimte meer voor het complete archief.'' Zo stallen ook klusbedrijven hier hun gereedschap. ,,Veel bedrijven weten nog niet waarvoor ze self-storage zouden kunnen gebruiken'', zegt Schuurbiers. ,,Die markt proberen we nu te bereiken.''

Met één specifiek marktsegment die self-storage eigenhandig wist te vinden, zijn deze bedrijven echter niet zo blij. Goederenhotels lenen zich namelijk goed voor zaken die het daglicht niet kunnen verdragen. In Brighton besloot een man het lichaam van een vermoorde lerares in een selfstorage-box te verbergen, en in maart werden in Londen grondstoffen gevonden voor het vervaardigen van bommen. In Hong Kong en in Californië zijn twee Amerikaanse vrouwen opgepakt die hun mannen hadden vermoord en hun lichamen eveneens in goederenhotels hadden opgeslagen.

De douane vond vorig jaar maart in diverse opslagruimtes in Amsterdam en Rotterdam drugs en wapens: 3041 kilo hasj, 302 kilo marihuana, 56.600 xtc-pillen, vijftien dozen met anabole steroïden, vuurwapens met munitie, bussen pepperspray en een stroomstootwapen. Een box telde 4,2 miljoen illegale sigaretten, een andere was een xtc-laboratorium. Schuurbiers praat liever niet over de controle die vorig jaar in Amsterdam werd uitgevoerd. ,,Ons personeel is getraind in het inschatten van de mensen die ze voor zich hebben. Ze lopen regelmatig door het pand en overal is camera-toezicht.'' Een legitimatiebewijs is nodig, een adresverwijzing en het computersysteem controleert wie waar en wanneer is geweest. De douane kan zomaar invallen uitvoeren. ,,En daar zitten criminelen niet op te wachten'', zegt Schuurbiers. Toch, weet ook hij, is het niet te doen om alle dozen te openen. ,,We zijn niet honderd procent waterdicht, maar als we ontdekken dat er illegale activiteiten plaats vinden, hangt die persoon wel.''

Selfstorage toont dat het meer is dan eenvoudig een 'goederenhotel met zelfbediening'. Hier verbergen we wat we liever niet zien: van illegale praktijken tot ons onvermogen keuzes te kunnen maken en met weinig bezit gelukkig te kunnen zijn. Het laatste zal Bruckner niet verbazen: het geluk in het consumentenparadijs is maar van korte duur. ,,Het consumptisme is een fopspeen -ze belooft onbeperkt genot, maar laat ons onbevredigd achter.'' Niets is troostelozer dan een verlaten winkelpromenade, vindt hij. En net zo weinig opbeurend is een wandeling door de steriele loodsen, het walhalla van het bezit, met aan weerszijden hokken vol rijkdom, volgestouwd met het menselijk teveel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden