Waarden

In 2015 voerde een jonge politicus het woord op het Christelijk Sociaal Congres, een jaarlijkse bijeenkomst die niet uitgaat van een politieke partij, maar wel een hoog CDA-gehalte heeft. Mirjan Sterk, toen CDA-Kamerlid, was dagvoorzitter, oud-premiers Balkenende en Lubbers waren aanwezig, Jos van Gennip, voormalig directeur van het wetenschappelijk bureau van het CDA, presenteerde een 'concept visiedocument'. Veel christen-democratischer kun je het niet krijgen, en de jonge politicus die het woord voerde, paste wonderwel in dit gezelschap - zijn boodschap dat het menselijke de boventoon moet voeren in de samenleving, en niet het economische, werd warm onthaald.


"Ik zou het gezegd kunnen hebben", zei Balkenende.


De naam van de jonge, aanstormende politicus? Jesse Klaver.


Een collega die erbij was, vertelde me dat een zucht door de zaal was gegaan: de GroenLinks-voormanhad precies verwoord wat deze christen-democraten bezighield. Op de congreswebsite werd er op bijna aandoenlijke wijze verslag van gedaan: "Mooi was te zien hoe de ideologie van Jesse Klaver aansloot op de waarden en de zoektocht naar geluk van Jan Peter Balkenende en vice versa. Balkenende sprak over de 21ste eeuw als de eeuw van de waarden, over de verbinding met het christelijk sociaal denken, aangevuld met prachtige voorbeelden."


Het is twee jaar geleden, maar het lijkt een eeuwigheid. Leefde dit sociale denken nog een beetje binnen het CDA, dan zouden de christen-democraten de handen ineenslaan met GroenLinks om in een kabinet met VVD en D66 het evenwicht te bewaren tussen liberalisme en gemeenschapszin. Een evenwicht dat niet alleen politiek gezond zou zijn - anders wordt GroenLinks wel erg eenzaam in zo'n coalitie - maar ook de samenleving ten goede zou komen; afgelopen met de 'zoek het maar uit'-filosofie van de VVD.


Maar gaat dat onder Sybrand Buma gebeuren? De CDA-leider heeft zich in de campagne eerder rechts dan links van de VVD opgesteld, ziet in nationale symbolen als koningshuis en volkslied 'onze hoogste waarden' en vindt de klimaatvoorstellen van GroenLinks een gevaar voor de economie - die 'linkse agenda' wil hij onder geen beding uitvoeren. Of hij daarmee zijn hele partij vertegenwoordigt, weet ik niet (het CDA is altijd een huis geweest met vele woningen, bijbels uitgedrukt), maar hij gaat wel in tegen wat Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, ziet als dé opgave van deze tijd: "Er komen twee grote normatieve vraagstukken op ons af: duurzaamheid en solidariteit. Eén ding is zeker: het individualisme lost die niet op, want dat is per definitie contrair aan duurzaam met de wereld omgaan en solidair zijn met elkaar."


Waarbij Putters - de citaten komen uit De Groene Amsterdammer - het geloof ziet als een verwaarloosde bron. "Als je bij het christendom alles afpelt, komt het hierop neer: zien en gezien worden." Eigenlijk zou Buma daar wel iets mee moeten kunnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden