Waar zíjn die slachtoffers van het azc dan?

onrust reportage | 100 inwoners van Oude Pekela wilden woensdag optrekken naar het azc. Vluchtelingen zouden vrouwen hebben lastiggevallen. De politie krijgt er nog geen vinger achter.

De koren en -pelmolen die het Groningse Oude Pekela domineert, heet 'De Onrust'. Maar de dorpskern oogt eerder loom. Slierten met vutters op elektrische fietsen meanderen voorbij, tractoren brengen het hooi binnen. Lucas Bijl, schilder in ruste, laat zijn hond uit. Hij heeft vanochtend in de plaatselijke krant moeten lezen dat het 's nachts onrustig was.

Burgemeester Jaap Kuin moest halsoverkop een noodverordening uitvaardigen om te voorkomen dat honderd demonstranten optrokken naar het asielzoekerscentrum (azc) dat net buiten de bebouwde kom in het groen ligt verscholen. De bevolking van Oude Pekela is het zat, was de boodschap. Asielzoekers drinken, stelen en zitten aan hun dochters.

Bijl moet er wat bij glimlachen. "Als de incidenten wáár zijn, moet de politie hard optreden", zegt hij. "Maar vergeet niet dat de Pekelaars snel op de vuist gaan, en dingen altijd groter maken dan ze zijn." Een flinke onweersbui zou volgens hem al wonderen doen.

Sinds 2001 heeft het dorp dat azc, met semipermanente woongebouwen waarbij later wat caravans zijn geplaatst. In juni woonden er 442 mensen, voornamelijk uit Syrië, Ethiopië en Eritrea. Volgens het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers kent het centrum een 'evenwichtige opbouw' (zonder alleenstaande minderjarigen), wat niet wil zeggen dat er nooit wat gebeurt.

De buren (Oude Pekela) vormen volgens het CBS het armste dorp van Nederland. En het staat ook in de toptien van gemeenten met de meeste criminaliteit. De werkloosheid is er hoog, gemiddeld 8,5 procent. In de leeftijd tussen 15 en 25 jaar is zelfs 12,1 procent van de Pekelaars werkloos. Dat zie je op straat. Het aantal 'hangers' is opvallend, in een omgeving die veel leegstand kent. Winkelcentrum De Helling staat voor een kwart leeg en de vroeger zo trotse panden van de Rabo en ABN Amro pal naast het gemeentehuis wachten afgebladderd op een nieuwe functie.

Tussen De Helling en het azc ligt een kilometer, en op die route komen de vluchtelingen en de Groningers elkaar tegen. Volgens de demonstranten zorgen de asielzoekers vooral in hún winkelcentrum voor overlast, vandaar dat er 'harde maatregelen' nodig zijn. Maar overdag durft niemand dat hardop te zeggen.

Burgemeester Kuin (PvdA) heeft zich gisteren de hele dag op zijn kamer opgesloten voor overleg met politiechef Bart Kruizinga en Henk Wolthof van het Coa Noord. Hij wilde maar één ding weten: neemt het aantal incidenten met asielzoekers de afgelopen maanden toe? Nee, maar vooral de laatste drie meldingen waren aanleiding voor de demonstratie de avond ervoor.

De eerste zaak betrof een winkeldiefstal met een 'lastige aanhouding'. In de tweede melding ging het om een asielzoeker die ín het azc overlast veroorzaakte en bij zijn aanhouding een flesje op een agent stuksloeg. Maar van de derde en meest ernstige zaak, een meisje dat werd lastiggevallen door een buitenlandse man, is geen aangifte binnengekomen. De plaatselijke nieuwssite 'PrachtigPekela' deed er uitgebreid verslag van, maar wie het meisje was, en wie de getuigen waren: de politie krijgt er geen grip op. Datzelfde was het geval met een veronderstelde aanranding van een jonge ponyrijdster deze zomer die door zeven donkere mannen zou zijn belaagd. Hier is het veronderstelde slachtoffer wel bekend, maar zij weigert mee te werken met het onderzoek. Als het gaat om de zedenzaken, lijkt Oude Pekela vooral daders te zien, maar waar zijn de slachtoffers? Kan het zijn dat het met de onveiligheid wel meevalt, maar de vooral onveiligheidsgevóelens welig tieren?

"Dat sluit ik niet uit", zegt Kuin. "Maar het doet er niet toe. Ik wil dat mijn burgers zich veilig voelen, en dat geldt ook voor de vluchtelingen die we hier onderdak bieden." Daarom heeft hij gisteren in samenspraak met de politie en het Coa maatregelen afgekondigd die de gemoederen tot bedaren moeten brengen. Geen alcohol meer op straat, extra surveillances en een voorlopige opnamestop in het azc.

Voor ontmoetingscentrum De Binding staan de senioren van Pekela te jeu-de-boulen. Die moeten toch echt de ziel van deze gemeenschap kennen. "Ach", zegt Kees Mulder terwijl zijn ogen op de volgende gooier gericht blijven. "Pekelaars, die vinden altijd álles héél erg."

undefined

Oude Pekela wordt drooggelegd

Maatregelen

1 Extra politie reageert direct op meldingen en gaat meer surveilleren.

2 De gemeente gaat strenger controleren op alcohol op straat. De strook tussen het winkelcentrum en het azc wordt drooggelegd.

3 Binnen het azc wordt beter gelet op buitensporig alcoholgebruik. Zo nodig volgen er sancties.

4 Er komen voorlopig geen extra bewoners in het azc.

5 Het contact tussen gemeente, politie en Coa wordt geïntensiveerd.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden