Waar zijn de vrouwen in de ultraorthodoxe Ikea-gids gebleven?

De voorkant van de nieuwe Ikea-gids voor ultraorthodoxe Joden in Israël. Beeld Ikea Israël

Meubelwarenhuis Ikea heeft in Israël de toorn over zich afgeroepen door een catalogus te maken waarin vrouwen geheel ontbreken. Het afbeelden van gezinnen die alleen uit mannen bestaan, is een tegemoetkoming aan de ultraorthodoxe gemeenschap, die gewoon is vrouwen en meisjes uit publicaties te weren.

De Zweedse ‘zet je eigen meubels in elkaar-keten’, die drie filialen in Israël heeft, bracht de brochure deze maand in omloop. Er staan vooral mannen en jongens met pijpenkrullen (peies) en keppeltjes in, tafels die zijn gedekt voor de sabbat en studeerkamers voorzien van boekenkasten speciaal ontworpen voor religieuze boeken.

Alles in de gids is toegespitst op ultraorthodoxe families, die in het Hebreeuws Haredim worden genoemd en bekend staan om grote aantal familieleden. Veel babybedjes en stapelbedden dus, net als lange eettafels, grote kledingkasten en klapstoelen en klapbedden voor als de hele familie samenkomt tijdens de feestdagen; alles tegen een schappelijke prijs.

Familiale saamhorigheid

Volgens Ynetnews.com, de Engelstalige website van Israëls meest gelezen krant Yedioth Ahronoth, is ook de tekst bij de foto’s speciaal gericht op ultraorthodoxe Joden. ‘Geniet van de familiale saamhorigheid’, staat in het bijschrift, maar merkwaardig genoeg er is geen enkele moeder of dochter te bekennen.

Hoewel de Haredim goed zijn voor 10 procent van de in totaal 8,5 miljoen Israëli’s, kan de catalogus in het land toch vooral op kritiek, verbazing en sarcasme rekenen. “Dit is wonderbaarlijk. Ik wist niet dat er éénoudergezinnen bestonden in de Haredi-gemeenschap”, zo tekent Ynetnews een van de reacties op. Een ander vraagt zich op de sociale media af: “Waar is de moeder heen?”.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Een willekeurige pagina uit de ultraorthodoxe editie van de Ikea-gids in Israël. Beeld Ikea Israël

Opmerkelijk is het ook omdat de catalogi van Ikea normaal gesproken een zeer diverse indruk proberen te wekken, zowel qua culturele achtergrond, geslacht als seksuele geaardheid. “In Amerika begon Ikea al in de jaren negentig met het afbeelden van homoseksuele stellen in advertenties”, schrijft de krant USA Today. “Dat zorgde er wel voor dat religieuze conservatieven opriepen tot een boycot van het meubelwarenhuis.”

Niet de eerste keer

Het is overigens niet de eerste keer dat Ikea in de problemen komt door een discutabele catalogus. Ik 2012 kreeg het Zweedse bedrijf al eens een golf aan kritiek over zich heen omdat het alle vrouwen had weggephotoshopt uit de speciale editie voor Saudi-Arabië.

De gewone Ikea-gids die in heel Israël wordt verspreid, ziet er uit als die in andere landen. De producten komen overeen en er staan zowel mannen als vrouwen in, van alle leeftijden en verschillende etniciteiten. Enkel de Hebreeuwse tekst wijst op de Israëlische doelgroep.

Ikea is populair in het land. De restaurants zijn er koosjer en met sabbat en Joodse feestdagen zijn de winkels dicht. In een reactie zegt Ikea Israël dat de uitzonderlijke brochure gemaakt is om te voldoen aan de ‘speciale wens van een groep klanten. "De gids staat de Haredi-gemeenschap en andere gelovigen toe ook plezier te beleven aan de producten en oplossingen die Ikea biedt en die passen bij hun leefstijl."

Tekst loopt door onder afbeelding.

De voorkant van de digitale versie van de reguliere Israëlische Ikea-gids. Beeld Ikea Israël

Door het stof

Maar Ikea gaat ook een beetje door het stof vanwege de vrouwloze editie. “We realiseren ons dat mensen hier boos om zijn en dat dit niet voldoet aan de standaard van Ikea. Daar bieden we onze verontschuldigingen voor aan. We zorgen ervoor dat toekomstige publicaties weergeven waar Ikea voor staat en ze zullen tegelijkertijd de Haredi-gemeenschap respecteren.

De Haredim zijn te herkennen aan hun zwarte hoeden en lange zwarte kleding. Vaak wonen ze afgezonderd van de seculiere meerderheid in Israël. Ultraorthodoxe vrouwen dragen traditionele lange zwarte rokken en shirts met lange mouwen en bedekken hun haar wanneer ze getrouwd zijn. Mannen en vrouwen zitten gescheiden in de synagoge en tijdens bruiloften. Om de zedelijkheid van vrouwen te beschermen, beelden veel van de ultraorthodoxe media in Israël geen vrouwen af, hoe nieuwswaardig het verhaal ook is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden