Waar zijn de krachtpatsers uit West-Afrika gebleven?

voetbal | Aanvaller Adebayor overleefde de poulefase van de Afrika Cup niet met Togo. Met hem verdween de laatste West-Afrikaanse ster uit een gouden en fysiek zeer sterke generatie. Ze laten een gat achter.

De Togolese bondscoach Claude le Roy kwam superlatieven te kort om zijn spits Emmanuel Adebayor te beschrijven na de eerste wedstrijd van Togo om de Afrika Cup. "Hij is ongelooflijk fysiek", zei Le Roy na de 0-0 vorige week tegen Ivoorkust. "Hij geeft ons zelfvertrouwen. Tegenstanders zijn altijd bang voor hem."


Dat hoeft niet te verbazen. Adebayor (32) speelde bij Arsenal, Tottenham Hotspur en Manchester City. Hij is 1.91 meter pure spiermassa, gewapend beton, zoals Didier Drogba en Yaya Touré (beiden Ivoorkust), Michael Essien (Ghana) en in iets mindere mate Samuel Eto'o (Kameroen) dat ook waren. Zij vormden een gouden generatie West-Afrikaanse voetballers die uitblonk bij Europese topclubs. Van hen was deze Afrika Cup alleen Adebayor over. En hij vloog er dinsdag met Togo uit.


De nieuwe generatie Afrikaanse voetballers lijkt minder succesvol. Van alle spelers bij deze Afrika Cup spelen slechts twee bij clubs uit de huidige top-4 van Duitsland, Engeland en Spanje: Sadio Mane (Liverpool - vierde in de Premier League) en Pierre-Emerick Aubameyang (Borussia Dortmund - vierde in de Bundesliga). Tel daarbij op de Afrikaans voetballer van het jaar, Riyad Mahrez (Leicester City, vijftiende in Engeland), en je hebt het wel gehad met spelers die door kunnen voor wereldtop.


En zelfs zij missen de status van spelers als Drogba en Adebayor. Want wie is nu écht bang voor hen? Mahrez en Aubameyang kwamen met Algerije en Gabon deze Afrika Cup de poulefase niet eens door. En Mane mag de duurste Afrikaanse speler ooit zijn, dat heeft vooral met prijsinflatie op de transfermarkt te maken. Al bereikte hij met Senegal tenminste wél de tweede ronde.


"Het is nu eenmaal zo dat niet elke generatie even goed kan zijn", probeert voetbalhistoricus Peter Alegi, hoogleraar aan de Michigan State Universiteit, de huidige schaarste aan Afrikaanse wereldtoppers te verklaren. "Supersterren als Drogba komen nergens vaak voorbij."


John Nauright, hoogleraar bewegingswetenschappen aan de Universiteit van Noord-Texas, denkt echter dat een deel van de verklaring ligt in de striktere regelgeving omtrent jeugdtransfers die de Fifa en Uefa de laatste jaren hebben afgekondigd. "Afrikaanse talenten blijven daardoor langer in eigen land voetballen dan tien of twintig jaar geleden." En voetbalscholen in Afrika zijn vaak van mindere kwaliteit dan de jeugdopleidingen van Europese topteams.


Je ziet dit volgens Nauright, expert op het gebied van sport in Afrika, ook aan de manier van spelen. Mani, Mahrez en Aubameyang zijn lichtvoetige dribbelaars: snel, maar minder fysiek dan Touré of Essien. "In Afrikaans voetbal wordt dribbelen erg gewaardeerd", legt hij uit. "De fysieke Afrikaanse sterren van weleer werden volledig gevormd binnen Europese jeugdopleidingen. Daar lag de nadruk op andere zaken."


Toch onderkent hij dat ook juist Europese topteams tegenwoordig vaak zoeken naar snelle, technische spelers, en minder naar krachtpatsers. Alegi ziet in het veranderde spel in Europa zelfs de belangrijkste reden voor het succes van voetballers als Mahrez en Aubameyang. "Hun beperkte omvang, snelheid, tactische intelligentie en techniek passen bij het moderne voetbal, waarin ruimtes klein zijn en doelkansen relatief schaars. Om je door een sterke verdediging te wurmen, én als je op de counter wilt spelen, zijn spelers als zij nuttiger dan meer statische, grote spitsen als Drogba."


Opvallend is dat de twee toppers die Alegi noemt niet uit West-Afrika komen. "Tot 2000 kwamen praktisch alle sterren uit Nigeria, Ghana, Ivoorkust en Kameroen", zegt Nauright. "Maar de toenemende vraag naar talent maakt dat voetbalmakelaars hun netten wijder uitgooien. West-Afrika verliest zijn monopolie op Afrikaanse topvoetballers. Zeker nu het WK groeit naar 48 deelnemers (vanaf 2026) en spelers uit meer landen zich op dat podium in de kijker kunnen gaan spelen."


Overigens zoekt Adebayor al een tijdje naar een nieuwe werkgever. Met pensioen wil hij nog niet. Hij heeft naar eigen zeggen 'gouden genen'. Maar de clubs staan niet meer voor hem in de rij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden