Waar zijn de bijstandsvaders?

Armoede. Het is ontzettend flauw, en misschien wel vilein, om de armoede in de rest van de wereld te zetten tegenover de armoede van uitkeringstrekkers, met name van de nu veel besproken bijstandsmoeders. En toch kan ik het niet laten. Ook al weet ik dat armoede een relatief begrip is, dat het niet alleen gaat om objectieve maatstaven maar ook om om de beleving - voel je je arm ten opzichte van de omgeving of niet -, toch kan ik het niet laten; want de quasi-betrokken, maar in feite betuttelende en neerbuigende manier waarop de leden van de Tweede Kamer over bijstandsmoeders spreken is ronduit stuitend.

Alsof het dametjes zijn die, ingesnoerd in een veel te strak aangehaald financieel korset, onmiddellijk flauwvallen als er tegen ze wordt gezegd dat ze de plicht hebben te werken voor de kost van zichzelf en hun kroost.

Dertienhonderd miljoen mensen op deze wereld hebben per dag minder dan een dollar te besteden. Daar moeten ze alles van doen: eten, drinken, kleren kopen, wonen, transport, kinderopvang, gezondheidszorg, onderwijs, oudedagsvoorziening. Wolfensohn, de directeur van de Wereldbank, heeft dit cijfer bekendgemaakt tijdens een toespraak voor Wereldbank en Internationaal Monetair Fonds. Zijn boodschap: de bestrijding van de armoede in de wereld gaat langzamer dan was gepland. Als er al 1,3 miljard mensen in leven moeten blijven van minder dan een dollar, dan moet een veelvoud in leven proberen te blijven van minder dan twee, drie, vier, vijf dollar. Van minder dan niks dus.

Maar ondertussen gaat de discussie in de Tweede Kamer niet over hen, maar over de bijstandsmoeders die in de zogeheten armoedeval terecht kunnen komen door de arbeidsplicht. Inmiddels is die plicht tot werken (correcter: werk te zoeken) voor bijstandsmoeders met kinderen onder de vijf jaar ingevoerd. De 24 uur die oorspronkelijk op het programma stonden zijn teruggebracht tot 20 uur.

De mogelijkheid van een bijstandsmoeder in de armoedeval betekent, als je erover nadenkt, dat een bijstandsmoeder zonder betaald werk in feite niet arm is. En dat is ook zo, maar de kamerleden zullen eerder hun tong afbijten dan dat toe te geven. Het was al heel opmerkelijk dat minister Klaas de Vries vorige week opeens wel kon rekenen en er op wees dat het besteedbaar inkomen niet alleen wordt bepaald door de bijstandsuitkering zelf, maar ook door de toeslagen, kinderbijslag en subsidies als de huursubsidie. Kortingen op krantenabonnementen, culturele manifestaties en cursussen liet hij buiten beschouwing. De Volkskrant heeft uitgerekend wat het besteedbaar inkomen is van een bijstandsmoeder met twee kinderen onder de vijf jaar en een huur van 800 gulden in de maand. Wat blijkt: haar besteedbaar inkomen is iets meer dan 25 000 gulden per jaar. Oftewel 2100 gulden per maand. Om zo'n netto bedrag over te houden met een betaalde baan, zou haar salaris ruim drieduizend gulden moeten bedragen. Een baan aan de lopende band betaalt niet zo goed, evenmin trouwens al talloze administratieve banen. Zijn al die mensen met een bruto inkomen van rond de drieduizend gulden arm? Dat zou betekenen dat Nederland massaal arm is, niet alleen de bijstandsmoeders, maar ook de niet-moeders in de bijstand, de mannen (vader en niet-vaders), de WAO'ers en dat leger met armoedig betaalde banen. Het is van tweeën een: of de bijstandsmoeders zijn arm of half Nederland is dat.

Hoe zit het trouwens met vaders van bijstandskinderen? Waarom blijven die in deze discussie geheel buiten beeld? Alleen maar omdat de vaders met een bijstandsuitkering al verplicht zijn om werk te zoeken en vaders met een baan al een baan hebben? Wat is er gebeurd met hun ethische plicht om financieel voor hun kinderen te zorgen? Hoe zit het met hun betaalplicht?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden