Taal

Waar komt de uitspraak 'niet voor bange mensen' vandaan?

'Democratie is niet voor bangerds', schreef een regionale krant laatst. Beeld Thinkstock

Tegenwoordig wordt over van alles en nog wat gezegd dat het ‘niet voor bange mensen’ is. Politiek, journalistiek, het burgemeesterschap, carnaval - van al die zaken vond iemand al eens dat ze niet bestemd zijn ‘voor bange mensen’. 

De moeder aller ‘niet voor bange mensen’ is echter de democratie. ‘Democratie is niet voor bangerds’, schreef een regionale krant laatst in een poging origineel te zijn, maar gewoonlijk luidt de formulering: democratie is niet voor bange mensen.

Is dit gevleugelde woord de vertaling van een uitspraak van een beroemd buitenlands staatshoofd? Nee, het is van Nederlandse makelij en viert volgend jaar zijn vijftigste verjaardag.

In mei 1968 was er een studentenoproer in Parijs. Toen een kamerlid van de Boerenpartij ter ore kwam dat studentenleider Daniel Cohn-Bendit Nederland wilde bezoeken, vroeg hij de minister van justitie of ‘deze vreemdeling’ met een ‘anarchistisch en revolutionair standpunt’ de toegang tot ons land kon worden ontzegd. 

Justitieminister Carel Polak antwoordde: ‘De democratie is niet een staatsvorm voor bange mensen, niet voor mensen die voor elke politieke beweging of elke politieke verandering angstig zijn.’

Zijn uitspraak werd in de media aangehaald als ‘democratie is er niet voor bange mensen’. Later citeerde premier Lubbers deze woorden graag in de variant zonder ‘er’ en zo ontstond de huidige, gecondenseerde formule ‘democratie is niet voor bange mensen’. Dat daar nu vrijelijk op gevarieerd wordt, bewijst dat ‘… is niet voor bange mensen’ een vaste waarde in onze woordenschat is geworden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden