Column

Waar is de geest van 11 januari gebleven?

"In Parijs was Manuel Valls woest omdat schrijver Michel Houellebecq (foto) in zijn boek 'Soumission' (onderwerping) het aangedurfd had om een schets van een aan de islam onderworpen Frankrijk te maken."Beeld EPA

Morgen zal het precies twee maanden geleden zijn dat een formidabele golf van betrokkenheid en solidariteit Frankrijk overspoelde terwijl de gehele wereld vol bewondering toekeek. Minstens vier miljoen Fransen liepen in talrijke demonstraties in bijna alle steden en droegen potloden of borden met erop het fameuze 'Je suis Charlie'.

Vier dagen ervoor was een reeks aanslagen door moslimterroristen tegen diverse doelwitten gepleegd: de redactie van het blad Charlie Hebdo, politieagenten en klanten van een joodse supermarkt. Voor wie zich graag door de romantiek van het moment wil laten verblinden moet die 11de januari een zeldzaam hoogtepunt zijn geweest. 'Vive la liberté' kopte de Volkskrant de volgende dag.

En in Parijs was Manuel Valls woest omdat schrijver Michel Houellebecq in zijn boek 'Soumission' (onderwerping) het aangedurfd had om een schets van een aan de islam onderworpen Frankrijk te maken. Nee, La France kon alleen strijdlustig zijn en als voorbeeld voor de rest van de wereld dienen. Valls: "Frankrijk, dat is niet onderwerping, het is niet Michel Houellebecq, het is niet intolerantie, haat en angst."

Onderling geruzie
Een schandelijke opmerking en een politieke inmenging in literaire zaken, maar goed: wat is er nu, twee maanden later, van dat elan van toen nog over? Waar is de 'Geest van 11 januari' nog waarneembaar?

Nergens.

Franse politici zijn weer bezig onderling te ruziën en president Hollande is weer aan het kelderen in de peilingen. Maar erger is dat de aanslagen van januari wel degelijk verlammend hebben gewerkt. Vorige week verscheen eindelijk een nieuw nummer van Charlie Hebdo. Daarin kon je nog met een vergrootglas tussen de 44 tekeningen naar een spotprent van Mo de profeet zoeken.

Op de cover werd Charlie als een hondje voorgesteld dat uit de klauwen van een bloeddorstige meute probeert te blijven. Op de voorste rijen, vlak voor paus Franciscus, zag je Marine Le Pen en Nicolas Sarkozy kwijlen en blaffen. Alsof het de leidster van het populistische Front National was, samen met de rechtse oud-president, die de redactie van Charlie hadden uitgemoord. Nu mag je best getraumatiseerd en bevreesd zijn voor een nieuw bloedbad als tien van je mensen in een kogelregen zijn gestorven. Maar dit is nog geen reden om geschiedvervalsing te plegen.

Gevaar
En wat ook te denken van de bestuurders van het Mémorial de Caen? In dat Normandische museum zouden in april de vijfde 'Internationale Ontmoetingen van de perstekeningen' plaatsvinden. Twee weken geleden besloten de organisatoren het prentenfestival af te blazen. "We willen niemand in gevaar brengen en wachten op betere tijden." Geen van de 44 uitgenodigde tekenaars protesteerde tegen deze laffe terugtrekking.

Vorige week is het 'Osmose de la caricature', een prentenfestival in de Alpen in maart door zijn organisatoren van de agenda gehaald. De beveiligingskosten (2000 euro!) waren niet op te brengen, was de smoes. Wat was ook alweer de titel van Houellebecqs boek?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden