Waar blijven die banen?

Werkloosheid blijft hoog ondanks herstel, uitzendbureaus zijn wel iets optimistischer

Stabiel, noemt Eurostat de werkloosheid in Europa. Maar wel op een niveau van bijna 12 procent. Maakt Europa zich op voor een gestage daling van de werkloosheid of blijft de toestand van de patiënt zorgwekkend, maar stabiel?

Als er iets positiefs is te melden over de gisteren gepresenteerde werkloosheidscijfers, dan is het 'dat de groei er in elk geval uit is', zegt hoogleraar sociale economie Ruud Muffels. "Het herstel gaat traag. Bij ons, maar ook in Frankrijk, Spanje en Italië. Deels zijn dat de naweeën van het strenge, maar noodzakelijke begrotingsbeleid dat door Europa is opgelegd."

Werkgevers kijken naar de magere economische groeicijfers en zien daarin geen aanmoediging personeel in dienst te nemen. Althans, geen vast personeel. "Dat doen bedrijven pas als de economische groei voldoende vertrouwen wekt. Ze beginnen met flexwerkers."

Daarom geven de cijfers van uitzendbureaus een goed inzicht in toekomstige ontwikkelingen. Randstad gaf afgelopen woensdag in haar kwartaaloverzicht een voorzichtige reden tot optimisme. Het concern sprak van 'langzaam herstel'. De vraag naar uitzendkrachten groeide in Polen, Oostenrijk en Italië. Nederland en Frankrijk bleven wat achter.

Wil de Europese arbeidsmarkt aantrekken, dan moet de EU een groter deel van de wereldhandel opeisen, stelt Muffels. Dat kan onder meer door de nadruk te leggen op industrieën met groeipotentie 'zoals ICT, maakindustrie en duurzaamheid'. Ook belangrijk zijn goede banden met groeilanden als India, China, Zuid-Korea en Japan.

De werkloosheid in Europa slaat hard toe onder jongeren. In landen als Griekenland, Spanje, Kroatië, Italië en Cyprus ligt het percentage ruim boven de 40, en soms zelfs boven de 50 procent. Brussel wil daar iets aan doen met de jongerengarantieregeling waarbij elke werkloze een stage of opleiding krijgt. "Zo'n plan kost natuurlijk wel geld", zegt Muffels. "Vanuit sociaal oogpunt is het een mooi initiatief, zeker als het ertoe bijdraagt dat jongeren hun kwalificaties op peil houden, maar banen scheppen doet het natuurlijk niet. Groei komt van de markt."

Het gevaar van werkloosheid is de kettingreactie die kan plaatshebben als jongeren, maar niet alleen zij, te lang aan de kant staan. Hoe langer werkloos, des te hoger de kosten voor bemiddeling en begeleiding om toch een baan te vinden. Daarnaast drukken langdurig werklozen op de rijksbegroting vanwege hun uitkering. Daarvan is het moeilijk rondkomen, wat gevolgen heeft voor de binnenlandse bestedingen. De schade volgens de Europese Commissie: 153 miljard euro per jaar.

Het jongerengarantiefonds moet er voor zorgen dat de jongeren 'arbeidsfit' blijven en aan de slag kunnen zodra de arbeidsmarkt aantrekt.

Andere knoppen waar overheden aan kunnen draaien zijn de fiscale regelingen. "Bijvoorbeeld om arbeid minder te belasten, en energie en vermogen juist meer. Waar Brussel veel op hamert, is flexibilisering van de arbeidsmarkt zodat het concurrentievermogen toeneemt. En innovatie." Vanuit die innovatie voorziet Muffels in de komende tien tot vijftien jaar positieve ontwikkelingen. "In de technologie zit nog veel ontwikkeling. Denk bijvoorbeeld aan nanotechnologie, de biomedische wetenschap, duurzaamheid en energie. Dat maakt mij optimistisch over de kansen op de terugkeer van behoorlijke groeicijfers van 2 procent."

Werkloosheid in Nederland snel gestegen

De werkloosheid in het eurogebied stond in maart op 11,8 procent, een percentage waar sinds december 2013 geen verandering in zit. Ook in de cijfers voor de 28 landen van de EU zit geen beweging. Net als in februari ligt het werkloosheidspercentage op 10,4 procent. Nederland beweegt al maanden rond de 7 procent. Voor maart noteerde Eurostat 7,2 procent, een lichte daling ten opzichte van de 7,3 in februari. Nederland zit wel bij de snelste stijgers ten opzichte van een jaar geleden. Alleen in Cyprus steeg de werkloosheid sneller. De jeugdwerkloosheid blijft extreem hoog in Griekenland (56,8 procent), Spanje (53,9 procent) en Kroatië (49 procent). Nederland zit met 11,3 procent bij de landen met het laagste percentage jeugdwerkloosheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden