WAAKVLAM GEDOOFD

Het laat zich lezen als een hartekreet en een verzuchting tegelijk: “Als het grote verhaal wegvalt dan valt ook de zingeving weg. Dan valt er weinig essentieels meer te zeggen. Het is het einde van de pretentie. Je hebt dan geen standpunt meer. Je moet wel kiezen je moet wel oordelen. Maar op grond waarvàn? Je kunt alleen maar getuigen.”

Maar het is vooral ook een woord tot besluit, waarmee ir. Jan Bulens dezer dagen definitief een punt heeft gezet achter het curieuze periodiek Schering en Inslag, dat gedurende acht jaar een al even curieus bestaan heeft geleid.

In die acht jaar heeft Bulens kans gezien mensen van naam te laten schrijven in een blad waar het computertijdperk met een grote boog omheen is gelopen en dat tot aan het allerlaatste nummer nog gewoon ambachtelijk vervaardigd werd op de stencilmachine. Politici van voormalige anti-revolutionaire snit als Willem Aantjes, Wil Albeda en Hans de Boer, Bob Goudzwaard, Klaas de Jong Ozn, Hanja Maij-Weggen, Jantien Kraaijeveld-Wouters en Arie Oostlander. Maar ook politici die iets met de voormalige ARP hadden zoals Jozias van Aartsen, Elco Brinkman, Ina Brouwer, Ruud Lubbers, Sicco Mansholt, Jan Pronk, Ger Schutte, E. Schuurman, Piet de Visser en Dick de Zeeuw. En niet te vergeten een heel scala theologen, overheidsdienareren en wetenschappers zoals Egbert Boeker, Hans Bouma, Bram Grandia, Ab Harrewijn, oud ambassadeur Korthals Altes, Tuininga en Van Zuthem.

Schering en Inslag is dan ook geen gewoon blad. Het was acht jaar geleden het kaderblad van de Evangelische volkspartij (EVP), dat later, toen deze partij van Cathy Ubels opging in GroenLinks, met een verbrede doelstelling zijn bestaan net zo lang rekte tot ook redacteur Jan Bulens het kennelijk niet meer zag zitten.

Beschouwen we Schering en Inslag als de voortzetting van het evangelisch-radicale denken dat eind jaren zestig in de ARP gestalte kreeg, dan is Bulens tevens opgetreden als de begrafenisondernemer van een stroming die voor heel wat spektakel heeft gezorgd in de vaderlandse politiek. Men denke slechts aan het Bergrede-verhaal van Willem Aantjes, aan het optreden van de loyalisten in de CDA-fractie onder het eerste kabinet-Van Agt en aan het kruisrakettendebat.

Twee overwegingen bij dit afscheid. De eerste is dat dit afscheid menigeen kennelijk niet in de kouwe kleren is gaan zitten. Waarom anders zouden zoveel politici van naam zich de moeite hebben getroost een kaarsje te branden in het tijdschrift van Bulens ter ere van het evangelische radicale denken? En wat voor kaarsjes. Zij schreven over onderwerpen als 'De minste der broederen', 'Vrede en gerechtigheid', 'Politieke inspiratie', 'Het hart van ons bestaan', 'Een deltaplan tegen de armoede', 'Een hart en een ziel' en 'Een dodelijke economie'. Kortom, geschreven werd er vanuit een zeker heimwee naar radicale politiek. In een tijd waarin de politiek als geheel zich genesteld heeft in het veilige midden is dat niet zo verbazingwekkend.

Wat daarentegen wel verbaast is dat er voor die radicaliteit in de jaren zeventig wèl een platform was en nu kennelijk niet meer. Bulens schrijft dit toe aan het wegvallen van het grote verhaal, waarvoor hij weer verwijst naar de Franse filosoof Lyotard volgens wie zo'n verhaal het geluk van de mens in de samenleving zou kunnen betreffen. Maar, concludeert Lyotard vervolgens, dat kun je aan het eind van de twintigste eeuw wel vergeten, na Auschwitz. Het post-modernisme is het ongeloof in het 'grote verhaal'.

Dat zou kunnen, maar een bevredigende verklaring is het niet. Immers het radicale denken in de jaren zeventig speelde zich ook af na Auschwitz. Waarom gistte en borrelde het toen wel in de ARP, maar ook in de KVP en in mindere mate in de CHU en nu niet meer?

Het enige wat ik verzinnen kan is dat een mens niet almaar met radicale, hooggespannen verwachtingen kan rondlopen. Het zijn kennelijk opflakkeringen die kennelijk weer uitdoven. Wat rest is wat Bulens noemt 'de getuigenis' en daar zegt hij voor te willen passen.

En daarmee blies hij ook het waakvlammetje van de getuigenis uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden