VVD zet graag ferme streep onder affaire

ANALYSE | Kwestie-Verheijen hing als donderwolk boven verkiezingen

Met spoed publiceerde de VVD gisteren het onderzoeksrapport over het declaratiegedrag van het Tweede Kamerlid Verheijen. In een reactie ging premier Rutte gisteren door het stof: hij had het voor zijn partijgenoot opgenomen. Waarom wilden de liberalen de kwestie zo snel mogelijk de wereld uit helpen?

Mark Verheijen (38) stapte gisteren op als lid van de Tweede Kamer. Een partijcommissie concludeerde dat hij in strijd handelde met integriteitsregels van de VVD. Vorige week legde hij zijn werk al tijdelijk neer.

De VVD'er kwam in opspraak na een publicatie in NRC waaruit bleek dat in 2011 en 2012 zijn declaraties als gedeputeerde in Limburg niet in orde waren. Verheijen erkende dat hij een aantal fouten maakte, maar verklaarde ook: "Dit raakt mij, maar breekt mij niet."

Verheijen kreeg rugdekking van premier Rutte, die de zaak 'erg opgepompt' noemde en ook van fractievoorzitter Halbe Zijlstra die de kwestie afdeed als 'opgeblazen'. Pas twee dagen later besloot de VVD een onderzoek in te stellen aan de hand van de integriteitsregels die de partij in 2013 opstelde, met name vanwege de corruptieverdenkingen tegen de Limburgse wethouder Jos van Rey.

Door de terughoudende reacties op de fouten die Verheijen maakte, bleef de affaire de afgelopen weken als een donderwolk hangen boven de campagne van de liberalen voor de verkiezingen van de Provinciale Staten en de Eerste Kamer. De VVD heeft nog een kleine drie weken om een beter resultaat te boeken dan het zetelverlies dat de peilingen nu aangeven.

Premier Rutte gaf eerder aan dat hij enorm hecht aan een goede uitslag en dat hij de verkiezingen van 18 maart beschouwt als een landelijke vraag om waardering van het beleid van zijn kabinet en de rol van de VVD daarin. Rutte wil vertellen dat het weer beter gaat met de economie en dat het goed komt met de zorg, en zit niet te wachten op vragen over de integriteit van zijn partijgenoot Verheijen.

Menig VVD'er reageerde verrast op de opmerkingen van Rutte en Zijlstra over Verheijen. Was er ijdele hoop dat de kwestie over zou waaien? Was de jonge woordvoerder Europese zaken die pijlsnel carrière maakte bij de liberalen - hij was zelfs nog eventjes partijvoorzitter - te belangrijk voor de toekomst van de partij en de Limburgse aanhang?

De Friese liberalen hekelden in ieder geval de afhoudende reactie van de partijtop: "Wij zijn klaar met deze affaires." De jongerenorganisatie van de VVD rook ook onraad: "Dit is niet netjes."

Rutte trok gisteren het boetekleed aan. Het vertrek van Verheijen is een logisch besluit, zei hij. "Ik trek twee lessen. Het was beter geweest als de commissie eerder was begonnen met het onderzoek. En ik had mij moeten onthouden van commentaar."

De VVD-commissie stelt dat fouten en foutjes van een politicus 'moeten worden beschouwd vanuit de burger'. "Een politicus wordt geacht dit als geen ander te beseffen. Op naïviteit in dit domein kan een bestuurder zich niet beroepen."

De commissie gaat één kwestie nog nader onderzoeken: heeft Verheijen als betrokkene bij de Floriade in Venlo de VVD gratis onderkomen verschaft voor een verkiezingsbijeenkomst?

De klacht die tegen de VVD'er is ingediend wegens beschuldiging van corruptie bij de bouw van een Limburgs bioscoopcomplex is buiten beschouwing gelaten, want dat is een kwestie voor justitie.

De uitkomsten daarvan raken de VVD niet meer echt. Want Verheijen is weg.

undefined

Chronologie

11 februari

NRC Handelsblad publiceert een artikel waarin staat dat het VVD-Kamerlid MarkVerheijen als gedeputeerde in Limburg onjuist declareerde.

VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra reageert dat het Kamerlid 'een paar foutjes' heeft gemaakt: "Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen."

Premier Mark Rutte vindt de zaak 'erg opgepompt'.

13 februari

De Friese VVD schrijft op haar website dat de affaire de partij schaadt. Ook een aantal prominenten roept op tot een onderzoek.

14 februari

Verheijen vraagt via het partijbestuur aan de Permanente Commissie Integriteit om de beschuldigingen in NRC te onderzoeken.

17 februari

De jongerenorganisatie van de VVD uit kritiek op de manier waarop de partijtop de kwestie behandelt.

18 februari Ondernemer Wout Heijmans beschuldigt Verheijen van corruptie rond de bouw van een bioscoopcomplex in Limburg.

18 februari Mark Verheijen legt zijn werk als Kamerlid 'tijdelijk' neer.

25 februari

Het AD publiceert dat Verheijen, die betrokken was bij de Floriade in Venlo, gratis ruimte op het evenement ter beschikking zou hebben gesteld voor een campagne- bijeenkomst van de VVD.

27 februari

De VVD publiceert het integriteitsonderzoek. Verheijen stapt op als Kamerlid. Rutte heeft spijt van zijn commentaar op krantenberichten.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden