VVD worstelt met voorzitter

Leden willen referendum bij verkiezing voorzitter, bestuur schuift kandidaat naar voren

De verkiezing van de nieuwe VVD-voorzitter belooft allesbehalve rustig te verlopen. Binnen de partij is onvrede over de procedure. VVD-leden willen dat de nieuwe voorzitter per referendum wordt gekozen en niet, zoals de bedoeling is, door het partijcongres.

Het landelijke bestuur schoof vorige week Henry Keizer naar voren als beoogd opvolger van huidig voorzitter Benk Korthals. Keizer is ondernemer en voorzitter van de VVD- Kamercentrale Den Haag. Op het congres in juni moet hij op het schild worden gehesen.

Zeker twee VVD'ers mengen zich in de strijd: Peter Smit, nu nog wethouder in Den Haag, en Bert Homan, wethouder van de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Beiden vinden dat alle VVD-leden (dat zijn er ongeveer 33.500) zich moeten kunnen uitspreken over wie de nieuwe voorzitter wordt.

Smit heeft zijn onvrede over de procedure begin dit jaar aan de bestuursleden van de partij kenbaar gemaakt. "Jullie doen iets fout, heb ik gezegd. Je bent nu verplicht om naar het congres te gaan, terwijl dat niet voor iedereen mogelijk is."

Het gevolg is, meent Smit, dat de kandidaat van het hoofdbestuur de gedoodverfde winnaar van de verkiezing is: "Er vindt een zekere voorselectie plaats. Op een congres verschijnt het gestaalde kader van de VVD." En dat steunt de keuze van het hoofdbestuur, vrezen Smit en Homan.

Oud-staatssecretaris Paul de Krom is uitgesproken voorstander van een referendum onder de leden. En de VVD-afdeling Eindhoven heeft in een brief aan het bestuur laten weten een ledenraadpleging te willen. Een argument daarvoor is dat zowel in 2003 als 2008 de partijvoorzitter per referendum is gekozen. In die periode werd ook voor het eerst de lijsttrekker voor de Tweede Kamerverkiezingen per intern referendum vastgesteld. Mark Rutte versloeg in 2006 nipt Rita Verdonk.

In 2010 deed de VVD de ledenraadpleging weer in de ban. Toen er een nieuwe voorzitter moest komen, werd voormalig minister van justitie Benk Korthals door het bestuur gelanceerd. Een woordvoerder van de partij zegt dat tijdgebrek de reden is dat er dit keer opnieuw geen ledenraadpleging komt. Een partijcongres moet dat namelijk goedkeuren.

Het gevolg zou zijn, zegt de woordvoerder, dat in juni wordt besloten een referendum te houden en de partij pas in het najaar na een volgend congres een nieuwe voorzitter heeft. Tot die tijd zou een interim-voorzitter nodig zijn. Onwenselijk, vindt het bestuur.

De woordvoerder: "Maar het heeft geen zin om ongenoegen bij ons neer te leggen. Het woord is aan de leden. Zij hebben het recht straks op het congres per motie alsnog een referendum af te dwingen."

Mocht dat niet gebeuren, dan kunnen Peter Smit en Bert Homan zich nog vasthouden aan de verkiezing van de voorzitter van de PvdA in 2001. Sharon Dijksma was toen dé kandidaat van het bestuur, maar werd op het congres van de partij met grote overmacht verslagen door Ruud Koole.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden