VVD wil thema's Fortuyn heroveren

ROTTERDAM - De VVD probeert alsnog de gunst van de kiezers te winnen met twee thema's die Pim Fortuyn keer op keer aanroerde: de regelzucht van de overheid en de mislukte integratie van buitenlanders.

Op de nieuwjaarsbijeenkomst van de VVD zetten lijsttrekker Gerrit Zalm en de ereleden Frits Bolkestein en Hans Wiegel gisteren de toon van de campagne. Zalm stond langdurig stil bij het 'keurslijf' van de overheidsbureaucratie, Bolkestein hekelde het multiculturalisme dat iedereen het 'recht op het eigen etnische hok' geeft, Wiegel riep de VVD op een 'veilige haven' te bieden aan de spijtoptanten van de Lijst Pim Fortuyn.

De VVD resten nog zo'n twee weken om de ongunstige tendens in de peilingen om te buigen. De liberalen trekken tot dusver geen profijt van de ineenschrompeling van de LPF en blijven steken op het huidige zeteltal. Anders gezegd, Zalm slaagt er niet in iets goed te maken van het dramatische verlies dat zijn voorganger Dijkstal boekte.

Het verwijt dat Dijkstal nadien vooral kreeg in eigen kring, was dat hij machteloos toekeek hoe Fortuyn zijn electorale zegetocht maakte met thema's die de VVD bij uitstek tot de hare rekende. Wiegel zei gisteren in het Rotterdamse Luxortheater dat de VVD bij de vorige verkiezingen doof bleek voor 'de signalen' van kiezers die naar Fortuyn uitweken. ,,De nieuwe politiek gaf velen hoop en stelde velen vervolgens teleur. Het is aan ons hun een veilige haven te bieden.''

De VVD maakt zich op voor de herovering van de 'Fortuyneske' thema's. Zalm hekelde het teveel aan overheidsregels. ,,Al die gedetailleerde regels die zijn bedacht voor Haagse ambtenaren achter hun bureau, doden het initiatief.'' Hij pleitte voor een nieuwe 'Zalmnorm', deze keer ter beteugeling van de overheidsbureaucratie.

De norm houdt in dat er een maximum komt aan de kosten die bedrijven maken door de overheidsregelgeving. Terugdringing van dat maximum, jaar na jaar, moet volgens Zalm de 'kerntaak' van de minister van economische zaken worden.

Over de etnische minderheden zei Zalm onder luid applaus dat 'dertig jaar integratiebeleid is mislukt'. Hij wees op de oververtegenwoordiging van allochtonen in de sociale zekerheid, de gevangenissen en de blijf-van-mijn-lijfhuizen. ,,Als een allochtoon hier wel met succes inburgerde, was het niet dankzij maar ondanks het overheidsbeleid.''

Als enige lijsttrekker zei Zalm in het RTL-debat vrijdagavond 'ja' op de stelling waarmee Fortuyn de onvrede over de immigratie vertolkte: 'Nederland is vol'. Gisteren sloot hij zich aan bij het pleidooi van Bolkestein om niet-genaturaliseerde imams die in Nederland fulmineren tegen democratie, tegen politieke partijen of tegen de gelijkwaardigheid van man en vrouw, 'terstond' uit te zetten. Bolkestein oogstte veelvuldig applaus met een rede waarin hij de mislukte integratie van allochtonen tot 'het grootste probleem van Nederland' uitriep.

Herovering van de 'Fortuyneske' thema's is één lijn van de VVD-campagne. De andere is dat Zalm bij voorbaat een andere coalitiepartner dan het CDA uitsluit. De PvdA komt niet meer in aanmerking, nu zij volgens Zalm niet meer de partij van Kok is. De VVD valt daarmee terug op de oude electorale strategie dat alleen een stem op de liberalen de komst van een rechts kabinet garandeert. Met een stem op het CDA weet de kiezer maar nooit. De peilingen in gedachten roept deze strategie thans vooral de herinnering aan de jaren dertig op. De liberalen voerden toen campagne met de slogan: Zet meer liberalen naast Colijn. Ze boekten een verlies dat voor die tijd ongekend was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden