VVD voert campagne als beschermer van ‘teer vaasje’ Nederland

Minister-president en VVD-leider Mark Rutte voerde begin dit jaar campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen op de Albert Cuyp in Amsterdam. Beeld ANP

Wat werkte bij de Kamerverkiezingen van maart 2017 zal het twee jaar later ook wel goed doen bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten, moet de VVD hebben gedacht. Opnieuw trappen de liberalen hun campagne af met een open brief van premier en partijleider Mark Rutte aan de Nederlandse bevolking. Waar hij vorige keer in meerdere landelijke dagbladen verscheen, koos hij deze maandag alleen voor het Algemeen Dagblad.

In de brief omschrijft Rutte Nederland als een ‘teer vaasje’ dat kapot kan gaan als je er niet voorzichtig mee omspringt. Als politicus sluit hij altijd compromissen om het vaasje intact te houden. Vervolgens vergelijkt hij zich met de ‘gewone normale mensen’ die het vaasje ook vasthouden door vrijwilligerswerk te doen of zich op andere wijze om hun naasten bekommeren.

Rutte zet dat af tegen wat hij het equivalent van ‘schreeuwende voetbalvaders langs de zijlijn’ noemt. Dat zijn mensen die ‘altijd denken aan hun eigen belang’, en politici die geen verantwoordelijkheid voor een compromis willen nemen. “Mensen die bij de microfoon dingen kunnen roepen omdat ze weten dat er toch nooit een meerderheid voor zal zijn.” Als die mensen de overhand krijgen, beland je in een situatie zoals Groot-Brittannië na het brexitreferendum, zo waarschuwt Rutte.

De oproep past in de keuze van de VVD om zich te positioneren als ‘goede populisten’. Rutte gaat er sinds 2017 prat op dat hij net als bijvoorbeeld Geert Wilders de zorgen van gewone Nederlanders probeert te begrijpen, maar er in tegenstelling tot de PVV-voorman ook via politieke (compromis-)maatregelen wat aan doet.

De toon van Rutte is nu gematigder en inclusiever dan in zijn brief uit 2017. Dit keer spreekt hij over zeventien miljoen mensen die allemaal het vaasje vasthouden. Vorig jaar nam hij het op voor de ‘stille meerderheid’ die lijdt onder mensen die zich asociaal gedragen en migranten die zich niet aanpassen. Voor hen had de premier destijds een duidelijke boodschap: ‘doe normaal of ga weg’.

In de jaren voor de verkiezingscampagne van 2017 presenteerde Rutte zich juist als staatsman. In die tijd was het aan fractievoorzitter Halbe Zijlstra om af en toe los uit de heup te schieten en zo het rechtse imago van de partij te bewaken, bijvoorbeeld met de klacht dat Nederland ‘complete gebitsrenovaties en borstvergrotingen’ voor vluchtelingen betaalt. Nu heeft Klaas Dijkhoff deze rol overgenomen. In september wilde hij criminaliteit in probleemwijken zwaarder bestraffen dan in de rest van Nederland en in maart wilde hij bijstandsuitkeringen verlagen. Mensen kunnen dan een aanvulling tot het huidige bedrag verdienen als zij Nederlands spreken, een opleiding volgen, solliciteren naar een baan of ‘iets nuttigs doen voor de medemens’.

Rutte hoopt ook nog eens mee te mogen doen in een Correspondents Dinner, zo zei maandag tegen radiozender Veronica. “Als het aan mij ligt morgen. Ik vond het superleuk om te doen.”

In 2016 organiseerde organiseerde de NTR een galadiner met politiek journalisten en bekende Nederlanders, waar Rutte als cabaretier optrad. Omdat de show zou samenvallen met de verkiezingscampagne van 2017 en de Parlementaire Persvereniging de handen ervan aftrok kwam er nooit een vervolg. Maar Rutte heeft een oplossing. “Je kunt het toch tegen de zomer doen, als er geen verkiezingen aankomen.”

Lees ook: 

VVD nieuwe stijl ‘verbouwt de winkel terwijl die open is’

De VVD wil zichzelf na acht jaar regeringsmacht opnieuw uitvinden. Meng een peptalk van staatsman Mark Rutte, vijfhonderd proefballonnen van Klaas Dijkhoff, bier, frietwalm en muziek en je hebt een partijcongres à la VVD. 

We dachten met Halbe Zijlstra een cultureel dieptepunt te hebben bereikt, maar het kan nog erger

Mark Rutte op gympen, in spijkerbroek en hemdsmouwen. Geen VVD-congres maar een VVD-festival. Lekker eten, drinken en stand-uppolitiek. Cabaret dus. De woordvoerder voor cultuurbeleid roept: weg met de opera, leve de fanfare! 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden